UE
Unia Europejska
nieslyszacy WCAG 2.0
Aby wyświetlić poprawnie całą zawartość strony, uruchom wtyczkę Flash w Twojej przeglądarce.
Zobacz jak uruchomić wtyczkę Flash w Chrome.

Biurko damskie

karta katalogowa kolekcji

Kolekcja

Rzemiosło artystyczne
Jacques Dubois (ok. 1693–1763)
Paryż, Francja
ok. 1745
drewno, aksamit, laka orientalna, laka europejska, żelazo, mosiądz ołowiowo-cynowy; malowanie, złocenie amalgamatowe, brązowanie, kucie
wys. 86 cm, szer. 93,3 cm, głęb. 49 cm
Dep.714 Wil.

Biurko damskie, Dep.714 Wil. - widok ogólny

Francuskie damskie biurko rokokowe w typie secretaire à dos d’âne z opuszczanym pulpitem wykonane ok. 1745 r. w Paryżu przez wybitnego ebenistę, Jacques’a Dubois (ok. 1693–1763). Dubois mistrzostwo uzyskał w 1742 r. i zasłynął meblami zdobionymi markieterią, dalekowschodnią lub europejską laką i finezyjnymi okuciami z brązu złoconego o motywach rokokowych. Jego dzieła są ozdobą najsłynniejszych kolekcji. Opisywane biurko ma sygnaturę mistrza wybitą na krawędzi ścianki bocznej: I.DUBOIS, i znak kontroli cechu francuskich mistrzów meblarstwa – ebenistów JME, poświadczający najwyższą klasę wyrobu.

Biurko damskie, Dep.714 Wil. - widok z otwartą klapą

Mebel ten reprezentuje rozpowszechnioną w Europie XVIII w. modę na sztukę Dalekiego Wschodu. Biurko zostało wykonane zgodnie z estetyką rokoka – konstrukcja jest smukła, lekka i fantazyjnie pofalowana we wszystkich niemal płaszczyznach, zaś nóżki są smukłe i esowato wygięte. Powierzchnia korpusu pokryta została importowaną orientalną dekoracją lakową użytą wtórnie; zdjętą prawdopodobnie z mebla takiego jak sepet, komoda lub skrzynia, niewykluczone, że więcej niż jednego. Była to popularna praktyka w ówczesnym okresie. Na przodzie, poniżej klapy, opatrzona fałszywą kluczyną (dziurką do klucza), znajduje się okładzina z całą pewnością pochodząca z frontu szuflady, co ujawnia się w jej proporcjach, kształcie oraz zaszpuntowanych dwóch parach otworów po antabach. Z kolei panel z klapy, dużo większy, pochodzić może z mebla typu skrzyni albo z drzwiczek sepetu. Umiejętność dobrania i odpowiedniego dopasowania elementów orientalnej dekoracji do swobodnej, rozedrganej formy mebla świadczy o wielkim kunszcie warsztatowym twórcy, tym bardziej że grubość lakowej okładziny w niektórych miejscach daje się ocenić na zaledwie ok. 1 mm. Wnętrze biurka z szufladami o falistych frontach i maskowaną kasetką dla kontrastu pokryte jest gładkim czerwonym lakierem z oszczędnymi złoceniami. Uchwyty szuflad, szyldy kluczyn oraz listewki w kształcie ukwieconych gałązek, wzmacniające krawędzie mebla, wykonane zostały zbrązu złoconego ogniowo i prezentują zestaw motywów charakterystyczny dla epoki.

Biurko damskie, Dep.714 Wil. - fragment

Pochodzący z wilanowskiej kolekcji mebel został odnaleziony dzięki prowadzonemu w Państwowych Zbiorach Sztuki w Dreźnie (Staatliche Kunstsammlungen Dresden) projektowi badawczemu „Daphne”, poświęconemu badaniom proweniencji inwentaryzowanych eksponatów. W ramach projektu naukowcy przebadali całość zbiorów, czyli ok. 1,2 miliona eksponatów.

Pod koniec 2014 r. przedstawiciele Państwowych Zbiorów Sztuki w Dreźnie nawiązali kontakt z Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie celem zweryfikowania pochodzenia obu zabytków. Analiza materiałów historycznych potwierdziła, że obydwa są tymi samymi obiektami, które figurują na liście dzieł utraconych w wyniku II wojny światowej, sporządzonej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w formie elektronicznej bazy danych.

Wobec takich ustaleń Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego podjęło starania w celu odzyskania obu mebli i sprowadzenia ich do Polski. Działania prowadził Wydział Strat Wojennych w Departamencie Dziedzictwa Kulturowego MKiDN, odpowiedzialny za restytucję dóbr kultury utraconych przez Polskę wskutek II wojny światowej.

Strona niemiecka wyraziła gotowość zwrotu; a w listopadzie 2015 r. rząd Saksonii zdecydował o przekazaniu obu obiektów władzom polskim. Odzyskane zabytki zostały przekazane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego do miejsca ich historycznego pochodzenia, czyli Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.

Anna Kwiatkowska

Karolina Alkemade


drukuj
Podziel się:
Wykop Facebook
kabinet.jpg

Przekazanie Polsce dwóch rewindykowanych cennych mebli przez władze Saksonii (artykuł)

Dwa XVIII-wieczne meble, utracone podczas II wojny światowej, wróciły do zbiorów Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. W środę, 17 lutego 2016 r. o godz. 13 w Sali Białej pałacu wilanowskiego, zabytki te przekazał Przewodniczący Bundesratu w Niemczech, Premier Wolnego Kraju Saksonii Stanislaw Tillich na ręce Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr. hab. Piotra Glińskiego.

Kabinet rzymski - widok ogólny.jpg

Kabinet rzymski (karta katalogowa kolekcji, Kolekcja)

Kabinet należy do grupy czterech unikatowych mebli barokowych pochodzących z tego samego rzymskiego warsztatu. Pozostałe trzy egzemplarze zachowały się w …

63_laka kwiat.jpg

Laka orientalna i europejska (artykuł, Konserwacja)

Laka orientalna stanowi jeden ze sposobów dekorowania powierzchni drewnianych, bambusowych, ceramicznych i papier mâché. Jest twardniejącą na powietrzu żywicą rosnących w Azji drzew tzw. lakowych. Głównym jej składnikiem jest nierozpuszczalny w typowych rozpuszczalnikach związek o zwyczajowej nazwie urushiol. Po nałożeniu i przeszlifowaniu wielu warstw barwionej i bezbarwnej żywicy uzyskuje się...

Gabinet Chiński Króla, fot. W. Holnicki.jpg

Gabinet Chiński Króla (film)

Film prezentuje jedno z najbardziej niezwykłych wnętrz pałacowych w Polsce - Gabinet Chiński Króla w pałacu w Wilanowie. W czym …