Tematy

Książka pełna świetnych anegdot i barwnych opisów, jednocześnie uczona i popularna, traktuje o dziejach „tytoniowego ziela”. Autor, znakomity znawca przedmiotu, przywołuje żałosny przykład „pierwszego europejskiego tytoniarza” p. Rodriga de Jerez, którym zajęła się św. Inkwizycja, gdyż palenie tytoniu uważano podówczas za oznakę przyjaźni ze wszelkim diabelstwem. Wylądował na siedem (!) lat w więzieniu.



Dymitr Jerzy Janusz Wiśniowiecki (1631-1682) – antagonista Sobieskiego

Silva Rerum
44_portret rodziny wiśniowieckich.jpg

 

Na wezwanie stryja Jeremiego, podążył na Ukrainę by tłumić powstanie Chmielnickiego. Walcząc przeciwko kozakom doznał goryczy klęsk i smaku zwycięstw, a przedłużająca się wojna ugruntowywała w nim uczucie nienawiści do kozaczyzny. Jego pierwsze samodzielne zadanie bojowe wypadło blado; Szwedzi rozbili wojska koronne pod Wojniczem. Po porażce, Wiśniowiecki przeszedł na stronę Szwedów. Jak wielu szybko zmienił orientację i powrócił do Jana Kazimierza. W konflikcie króla z Lubomirskim lawirował i działał jedynie wówczas, jeżeli przynosiło mu to korzyści. Gardził Czarnieckim, a Sobieskiego nie lubił. Zresztą przyszły król odwdzięczał się tym samym, uważając Wiśniowieckiego za pozbawionego talentów dowódczych intryganta. W intrygach rzeczywiście okazał się biegły. Na wieść o śmierci Rewery Potockiego tak intensywnie zabiegał o buławę polną, że dworacy zaczęli mówić o nim „grom wojenny”. W 1668 r. otrzymał upragnione hetmaństwo, pomimo braku kwalifikacji dowódczych. Nominację zawdzięczał grze politycznej, a pewne talenty przejawiał tylko w dowodzeniu kawalerią.

Miał ciągłe konflikty z Sobieskim, przerywane chwilowymi okresami spokoju. Mimo to dobrze współpracowali w zwycięskiej bitwie pod Chocimiem. Po śmierci króla Michała poparł kandydaturę Karola Lotaryńskiego, przeciwko Sobieskiemu. Największe zwycięstwo nad królem odniósł wymuszając na nim buławę wielką koronną w 1676 r. Związany z opcją prohabsburską, otrzymywał pensję z Wiednia i kierował spiskiem zmierzającym do obalenia króla. Podczas sejmu 1679 r. spod boku króla porwał sługę Hieronima Lubomirskiego, z którym miał spór o ordynację ostrogską. Pod presją nuncjusza uwolnił porwanego; czynem tym ujawnił jednak swój lekceważący stosunek do praw i najwyższych instytucji w państwie.


drukuj
Podziel się:
Wykop Facebook Twitter
44_portret rodziny wiśniowieckich.jpg

Wiśniowiecki Dymitr Jerzy h. własnego (1631-1682) (artykuł, Silva Rerum)

Wiśniowiecki Dymitr Jerzy h. własnego (1631-1682), hetman wielki koronny, kasztelan krakowski. Po kilkuletniej nauce w Akademii Krakowskiej wziął udział w …

44_zygmunt iii.jpg

Heroiczna doba Kozaczyzny (artykuł, Silva Rerum)

Kozacy – żołnierskie bractwo miłujące swobodę, wojownicze i niechętnie poddające się władzy zwierzchniej, przysparzało Rzeczypospolitej walecznych wojowników, ale także i …

44_sobieski_tricius.jpg

Sobieski Jan III herbu Janina (artykuł, Silva Rerum)

Jan III Sobieski h. Janina (1629-1696), hetman wielki, marszałek wielki koronny, król polski. Był synem kasztelana krakowskiego Jakuba i Teofili …