UE
Unia Europejska
nieslyszacy WCAG 2.0

Tematy

To pierwsze tego typu rozwiązanie, które całkowicie zrewolucjonizuje identyfikację dzieł sztuki pochodzących z grabieży wojennych. Dzięki aplikacji możliwa będzie automatyczna identyfikacja obiektu jedynie na podstawie fotografii wykonanej za pomocą telefonu komórkowego.


Godzinki Sobieskiego | wystawa, wykłady, warsztaty | 2 czerwca–30 września

aktualność

Godzinki_4.jpg

Godzinki Sobieskiego. Faksymile – Arcydzieło

Na wystawie prezentujemy faksymile wyjątkowego manuskryptu, jakim są „Godzinki Sobieskiego”. To bez wątpienia jeden z najpiękniejszych modlitewników francuskich z początku lat 30. XV stulecia, przeznaczony do użytku dla osoby świeckiej. Pracowało nad nim kilku najbardziej utalentowanych iluminatorów, z Mistrzem Bedforda na czele, którego wspierali Mistrz Fastolf i Mistrz Złotej Legendy Monachijskiej. Sześćdziesiąt całostronicowych miniatur i ponad czterysta mniejszych scen narracyjnych to majstersztyk genialnych Trzech Mistrzów. Perfekcyjnie wykonane miniatury urzekają realizmem, bogactwem detali, różnorodnością barw, które doskonale i ze smakiem zestawiał zwłaszcza Mistrz Bedforda – jeden z najsławniejszych iluminatorów wszech czasów. Umiejętnie grał ze światłem i cieniem. W przeciwieństwie do swoich pomocników i naśladowców nie posługiwał się konturem.

Modlitewnik o niewielkich wymiarach (275x185 mm) zawiera 234 karty, zapisane regularną minuskułą gotycką. 

Faksymile „Godzinek Sobieskiego” to wierna kopia oryginału manuskryptu, powstała z inicjatywy wydawnictwa Quaternio Editions w Lucernie, którego nakładem wyszło 680 ręcznie numerowanych egzemplarzy tego unikatowego dzieła.

Wystawa prezentowana jest w gablocie na poziomie -1 pałacu, tuż obok księgarni,
w dniach 2 czerwca–30 września 2017 r.

Godzinki_2.jpg

Zawikłane dzieje arcydzieła Mistrza Bedforda

Rękopis „Godzinek” wpisuje się w serię modlitewników, które powstały w latach 1422–1435 na zamówienie młodszego brata Henryka V, króla Anglii w latach 1413–1422, Jana Lancastera, księcia Bedford, pełniącego od 1422 r. funkcję regenta Francji w imieniu swojego kilkumiesięcznego bratanka, Henryka VI. Najprawdopodobniej modlitewnik miała otrzymać w prezencie ślubnym szwagierka księcia Bedford – Małgorzata, czyli najstarsza siostra Filipa III Dobrego, księcia burgundzkiego, która w 1423 roku poślubiła księcia Bretanii Artura de Richemont. Sam Lancaster był żonaty z Anną, drugą siostrą Filipa.

Co działo się z manuskryptem bezpośrednio po śmierci Małgorzaty Burgundzkiej – nie wiadomo. Pod koniec XV wieku właścicielem rękopisu stał się bibliofil biskup Orban Nagylucsei, podskarbi królestwa węgierskiego, przyjaciel króla Macieja Korwina (1458–1490). Przypuszczać należy, że aż do roku 1683 „Godzinki” znajdowały się w jakiejś bibliotece węgierskiej, kiedy to zostały podarowane królowi Janowi III przez któregoś z magnatów węgierskich za zwycięstwo w bitwie pod Parkanami (9 X 1683) lub za wcześniejszą wiktorię wiedeńską (12 IX 1683), po której przyznano mu tytuł Obrońcy Wiary Chrześcijańskiej. Wówczas modlitewnik zyskał nową, aksamitną oprawę w kolorze karmazynowym.

Godzinki_1.jpg

W narożnikach pojawiły się dekoracyjne złote okucia, a na froncie i spodzie – owalny medalion z królewskim inicjałem koronacyjnym JRP (skrót od łacińskiego Joannes Rex Polonorum). Całość spięły dwie ozdobne klamry. Z kolei na wyklejkach tylnej okładki rękopisu zachowały się notatki autorstwa Izaaka z Trok, nadwornego lekarza króla Jana Sobieskiego. Od tego czasu, rękopis przechowywany obecnie w Królewskiej Bibliotece na Zamku Windsor, znany jest pod nazwą „Godzinki Sobieskiego”. Zanim tu ostatecznie trafił, był jeszcze w posiadaniu wnuczki polskiego króla, Marii Klementyny Sobieskiej, która poślubiła w 1719 roku Jakuba Franciszka Edwarda Stuarta (1688–1766), pretendenta do tronu angielskiego. Ich młodszy syn, Henryk Benedykt Stuart, książę Yorku, był znanym mecenasem sztuki. Zgodnie z jego ostatnią wolą, „Godzinki” zostały przekazane w 1807 roku księciu regentowi, przyszłemu królowi Jerzemu IV, co można uznać za wyraz wdzięczności w stosunku do jego poprzednika – króla Jerzego III, który udzielił mu wsparcia finansowego po utracie majątku w czasie wojen napoleońskich.

Program edukacyjny towarzyszący wystawie

Wykłady

Nauka o Trójcy Świętej wg św. Augustyna w miniaturze Mistrza Księcia Bedforda

Godzinki_Trójca.jpg

Wykład zostanie poświęcony analizie karty 203 r, która stanowi najprawdopodobniej jedyne zachowane w rękopisie średniowiecznym wyobrażenie plastyczne teorii psychologicznej św. Augustyna. Całostronicowa miniatura, obejmująca 9 mniejszych przedstawień, dowodzi ogromnej erudycji teologicznej Mistrza Księcia  Bedforda, twórcy „Godzinek Sobieskiego”. Genialny iluminator był zafascynowany przede wszystkim teorią o odbiciu Świętej Trójcy w bezgrzesznej duszy ludzkiej, którą znamionuje: pamięć, rozum i wola, co opisał św. Augustyn w traktacie „De Trinitate”.

Wykład wygłosi Krzysztof Guba.

Dla kogo: osoby dorosłe
Termin: 13 VIII, godz. 11.00–12.30
Miejsce zbiórki: szatnia w pałacu
Udział: w cenie biletu do pałacu. Bilety do nabycia w kasie muzeum lub online: www.bilety.wilanow-palac.pl. Liczba miejsc ograniczona.

Warsztaty

Święty Jerzy – historia rycerza z Kapadocji

Na kartach „Godzinek” zostały spisane dzieje i zobrazowane w barwnych miniaturach wizerunki osób świętych. Wśród nich są ewangeliści, apostołowie, męczennicy. W czasie warsztatów przybliżymy osobę żołnierza i męczennika za wiarę w Chrystusa, wokół której powstało wiele legend, mitów czy nawet baśni. Święty Jerzy, bo o nim mowa, to postać historyczna. O  jego życiu niewiele jednak wiemy, niemniej należy on do najbardziej znanych świętych, zarówno w Kościele Wschodnim, jak i Zachodnim. Żywot świętego zaprezentujemy w dość nie typowej formie, bo w konwencji storytellingu.

Uczestnicy warsztatów wykonają kredkami akwarelowymi miniaturę przedstawiającą św. Jerzego walczącego ze smokiem.

Warsztaty poprowadzą: Katarzyna Pietrzak i Ewelina Jarnutowska. 

Dla kogo: dzieci powyżej 8 lat + rodzice/opiekunowie
Termin: 29 VII, 10.30–12.00
Miejsce zbiórki: szatnia w pałacu
Udział: Udział w zajęciach po wykupieniu jednorazowego biletu edukacyjnego w cenie 10 zł  przez każdego uczestnika. Bilety dostępne w kasie muzeum lub online. Liczba miejsc ograniczona. 

Warsztat średniowiecznego pisarza

Uczestników warsztatów zabierzemy do średniowiecznego skryptorium, gdzie powstawały rękopiśmienne księgi, będące nierzadko wyjątkowymi i drogocennymi dziełami sztuki. Opowiemy, jak wyglądał regulamin i organizacja pracy w takim miejscu, kto to był „człowiek pióra”, jakich materiałów i narzędzi używał w swojej pracy. Uchylimy rąbka tajemnicy i nadmienimy, że kobiety miały również udział w przepisywaniu tekstów. Podzielimy się interesującymi faktami na temat rękopiśmiennych ksiąg. Obliczono na przykład, że do przepisania jednego egzemplarza Biblii w XIII w. zużywano od stu do dwustu skór jagnięcych. Zdradzimy także, z jakimi dolegliwościami zdrowotnymi zmagali się skrybowie.

Uczestnicy warsztatów będą mogli sprawdzić się w roli kopisty i zapisać tekst krojem pisma wygenerowanym z kart „Godzinek” Sobieskiego.

Warsztaty poprowadzi Janusz Korzeniowski.

Dla kogo: dzieci powyżej 8 lat + rodzice/opiekunowie
Termin: 20 VIII, 17.30–19.30
Miejsce zbiórki: szatnia w pałacu
Udział: Udział w zajęciach po wykupieniu jednorazowego biletu edukacyjnego w cenie 10 zł  przez każdego uczestnika. Bilety dostępne w kasie muzeum lub online. Liczba miejsc ograniczona.

________________________________________________________________________

Szczegółowe informacje o wykładach i warsztatach:
Katarzyna Pietrzak
Dział Edukacji
kpietrzak[at]muzeum-wilanow.pl
skryptorium[at]muzeum-wilanow.pl
Tel. 22 54 42 758

Partner projektu:

quaternio_logo Wydawnictwo Bernardinum logo

Podziel się:
Wykop Facebook
Kaligrafia, fot. K. Pietrzak

Scriptorium Villa Nova | otwarte warsztaty kaligrafii | środy, soboty i niedziele (aktualność)

Pióra w dłoń! W środy, soboty i niedziele zapraszamy na warsztaty kaligrafii dla małych i dużych! Wstęp po wykupieniu biletu do parku.

44_królowa jadwiga, lilia wawelu_maly.jpg

Łacina w kulturze polskiego średniowiecza (artykuł, Silva Rerum)

Państwo polskie pojawiło się na mapie chrześcijańskiej Europy po przyjęciu chrztu. Łaciński Zachód, za którego pośrednictwem ten akt się dokonał, …

Warsztat średniowiecznego skryby (Kaligrafia, PJM) (artykuł)

Aby zapoznać się bliżej z warsztatem średniowiecznego skryby, należałoby go odwiedzić w skryptorium, co dzisiaj jest już niemożliwe. Pozostają nam …

Dawne oprawy książkowe (Kaligrafia, PJM) (artykuł)

Oprawa to synonim okładki, która chroni książkę przed zniszczeniem, ale i często ją zdobi. Wykonywana przez wyspecjalizowanych rzemieślników, czyli introligatorów.Rodzaj …

42_chłopiec z książką.jpg

XVII-wieczne podróże z książką (artykuł, Silva Rerum)

Książka była nieodłącznym towarzyszem XVII-wiecznych podróżników na szlakach ich europejskich peregrynacji. Zwiedzali oni stolice i największe miasta, korzystając z drukowanych …

57_wnetrze biblioteki królewskiej w pałacu wilanowskim.jpg

Książka w literackiej ramie (artykuł, Silva Rerum)

Jedną z cech, które w sposób wyraźny różnią dawną książkę od nam współczesnej, jest obecność wielu utworów, które w zasadzie …