Tematy

Jak przyrządzić tytułowy tatarak w cukrze, pasztet z migdałów i marcepan z piany cukrowej – tego i wiele więcej dowie się Czytelnik z książki o staropolskich słodyczach.



Jak powstała pierwsza publiczna biblioteka narodowa w Europie

Silva Rerum
44_miłość do ksiąg jana iii.jpg

Pierwsza publiczna biblioteka narodowa w Europie powstała w 1747 roku. Była dziełem braci Załuskich – biskupa kijowskiego Józefa Andrzeja oraz biskupa krakowskiego Andrzeja Stanisława. Po edukacji w kraju chłopcy wyjechali w podróż po Austrii, Niemczech, Holandii, Włoszech, Francji. Następne lata Józef również spędził zagranicą. Studiował teologię w Paryżu, prowadził pertraktacje polityczne, odwiedzał dwory królewskie. Przede wszystkim zaś utrzymywał kontakty z uczonymi. W tym czasie w Europie szerzyła się oświeceniowa wiara w potęgę rozumu. W związku z rozwojem wiedzy znaczenia nabrały biblioteki. Intelektualna atmosfera Europy wywarła duży wpływ na Załuskiego, który rozpoczął kompletowanie zbiorów. Sprowadzał książki zarówno z zagranicy jak i przeszukiwał krajowe kolekcje prywatne i klasztorne biblioteki. Z powodu swej pasji często popadał w tarapaty finansowe. Już w 1732 roku ogłosił chęć oddania prywatnych zbiorów Załuskich do użytku publicznego. O lokal zatroszczył się jego brat Andrzej, który zakupił pałac Daniłowiczowski, gdzie po adaptacji umieszczono książki. Otwarcie biblioteki miało nastąpić 11 listopada 1746 roku. Jednak z powodu konserwatywnej opozycji, upatrującej w bibliotece niebezpiecznej zarazy, uroczystość przesunięto. Zbiory, liczące około 200 tys. woluminów, oddano do użytku publicznego w sierpniu 1747 roku. Czytelnicy mogli pracować na miejscu lub wypożyczać książki. Po śmierci braci biblioteka przeszła w ręce jezuitów, a po rozwiązaniu zakonu w 1773 roku przejęła ją Komisja Edukacji Narodowej. Po trzecim rozbiorze Polski w 1795 roku Rosjanie wywieźli zbiory do Petersburga. Część z nich wróciła do kraju po traktacie ryskim tylko po to by spłonąć w 1944 roku.


drukuj
Podziel się:
Wykop Facebook Twitter
top_maly_cunctis.jpg

Wszystkim wstęp wolny (film, Silva Rerum)

Stanisław Kostka Potocki tworzył swoją kolekcję ze znawstwem i pasją. Dobierał dzieła tak, by dały one wyobrażenie o wszystkich okresach i stylach na przestrzeni wieków. W 1805 roku otworzył muzeum w pałacu wilanowskim, dostępne dla wszystkich. Dzieła sztuki miały służyć nie tylko edukacji artystycznej, ale również kształtować gusta estetyczne współczesnych Polaków. Tak jest do dziś.

57_stanisław kostka potocki.jpg

Łacina w kulturze polskiego Oświecenia (artykuł, Silva Rerum)

Osiemnasty wiek przyniósł stopniowy upadek znaczenia łaciny w Europie, która powoli odrywała się od swych śródziemnomorskich korzeni. Oświeceniowy racjonalizm podważył …

biblioteka_XVIIIw..JPG

Biblioteka Rzeczypospolitej Załuskich zwana (artykuł, Silva Rerum)

W 1747 roku w Warszawie Jan Andrzej Załuski (1702–1774) i jego starszy brat biskup Andrzej Stanisław (1695–1758) otworzyli dla publiczności …