© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Silva Rerum   Silva Rerum

Jan Karol Chodkiewicz

Rzeczypospolita w pierwszej połowie XVII wieku miała szczęście do wybitnych wodzów. Jednym z nich był hetman wielki litewski Jan Karol Chodkiewicz. Potomek możnego litewskiego rodu, odebrał staranną edukację, zakończoną podróżą po krajach Europy Zachodniej.

Żołnierskiego rzemiosła wyuczył się pod okiem Jana Zamoyskiego i Krzysztofa Radziwiłła Pioruna. Ten drugi zarzucał Chodkiewiczowi wyrżnięcie szwedzkich jeńców w bitwie pod Kokenhauzen, co zraziło Chodkiewicza do Radziwiłłów. Konflikt z tą potężną rodziną miał także inne podłoże. Chodkiewiczowie byli przeciwni małżeństwu Janusza Radziwiłła z Zofią Olelkiewiczówną. Nie dziwi więc, że podczas rokoszu Zebrzydowskiego, Chodkiewicz stanął po stronie króla, przeciwko Januszowi Radziwiłłowi.

Sławę i zaszczyty przyniosła mu jednak nie polityka, ale wojna. 24 września 1605 roku odniósł fantastyczne zwycięstwo nad Szwedami pod Kircholmem, gromiąc trzykrotnie liczniejszego przeciwnika. Pozbawiony finansowego wsparcia nie zdołał jednak należycie wykorzystać zwycięstwa. Wobec nierozwiązanego konfliktu ze Szwecją i słabości państwa był przeciwny wojnie z Moskwą, stanął jednak na czele nieudanej odsieczy Kremla, oraz poprowadził wyprawę królewicza Władysława po carską koronę. Po klęsce i śmierci Stanisława Żółkiewskiego pod Cecorą dowodził obroną Chocimia, odpierając potężną armię turecką sułtana Osmana II. Zmarł w oblężonym obozie 24 września 1621 roku, przechodząc do historii, jako jeden z najznakomitszych wodzów Rzeczypospolitej.

Dziękujemy Bibliotece Narodowej za udostępnienie materiałów ikonograficznych.