© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
   |   29.01.2018

Miejsce przy królewskim stole

Rok 2018 został ogłoszony Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego. Nasze muzeum realizuje projekt, w ramach którego zamierzamy upowszechniać wiedzę o kulturze staropolskiej, w szczególności o kuchni historycznej i obyczajach związanych z kulturą stołu, rozumieniu smaku oraz kształtowaniu polskiego dziedzictwa kulinarnego na tle europejskiej tradycji. Planowana jest organizacja warsztatów kulinarnych, w trakcie których dzieci, młodzież i dorośli będą mogli zdobywać wiedzę o kuchni staropolskiej i doświadczenie praktyczne, a młodzi specjaliści podnosić swoje kwalifikacje. Zorganizujemy też konferencję naukową poświęconą badaniu źródeł historycznych, popularyzacji wiedzy na temat kuchni i obyczajów stołu, rekonstrukcji kulinarnej i przemysłom kulturowym związanym z żywieniem dawniej i obecnie.

Nasz projekt realizowany jest w ramach Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018 i we współpracy z Siecią Europejskich Rezydencji Królewskich ARRE, do której należymy od 2006 roku. Każda z 18 rezydencji królewskich biorących udział w projekcie „A Place at the Royal Table” ma własny pomysł na to, w jaki sposób inspirować odwiedzających do poznawania historii i włączania się w twórcze działania przybliżające znaczenie dziedzictwa. Wspólna jest za to misja: 

In 2018 we invite our visitors to share our heritage and cultivate the future. Through programs for our millions of visitors, we want to raise awareness for the culinary traditions in European Courts.

Co można oddać w języku polskim w taki sposób:

W 2018 roku zapraszamy naszych gości do poznawania i kultywowania wspólnego dziedzictwa. Tworząc programy adresowane do milionów gości odwiedzających rezydencje królewskie, pragniemy dzielić się wiedzą o kulinarnej tradycji europejskich dworów.

W ramach projektu „A Place at the Royal Table” wspólnie i w każdej z rezydencji osobno będziemy promować dziedzictwo kulinarne i podkreślać związki między europejskimi dworami królewskimi na różne sposoby, m.in. poprzez organizację wystaw i warszatów oraz programów rekonstrukcji historycznej, wydarzeń plenerowych i seminariów.

Inauguracja projektu „A Place at the Royal Table” nastąpiła 15 marca 2018 roku, przy okazji otwarcia wystawy w Schloss Hof w Austrii. Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie prezentuje tam obiekt z naszej kolekcji (pojemnik na przyprawy) i wyjaśnia – w formie opowieści – znaczącą rolę przypraw w kuchni staropolskiej:

Smak potraw byłby nudny i przewidywalny, gdyby nie przyprawy. Kuchnia staropolska znana jest ze smaków dziś nieoczywistych, często intrygujących, właśnie dzięki przyprawom, które dawniej kojarzyły się zamożnością i elitami.

Przyprawy wykorzystywane współcześnie w kuchni polskiej nie różnią się tak bardzo od tych lubianych przez staropolskich magnatów. Królują oczywiście sól i pieprz, jako te najbardziej podstawowe i dostępne w każdej domowej kuchni, ale w użyciu są też zioła rosnące w pobliżu: mięta, majeranek, lubczyk czy koper. Bardzo ceniony jako przyprawa jest chrzan, zwłaszcza w okolicach Wielkanocy, a także owoce – suszone żurawiny, morwy, głóg i śliwki, nadające potrawom słodko-kwaśny smak. Mamy też dostęp do przypraw z całego świata, które nie są już symbolami luksusu.

Polska kuchnia nabrała cech kuchni międzynarodowej, a Polacy jedzą potrawy wywodzące się znad Morza Śródziemnego, Azji oraz Ameryki. Jednak coraz częściej wraca się do korzeni, do tego, co lokalne i sezonowe, i związane z tradycją zapisaną na kartach siedemnastowiecznych kompendiów kulinarnych z dawnej Rzeczypospolitej.

23 czerwca 2018 roku w 18 rezydencjach królewskich biorących udział w projekcie “A Place at the Royal Table” odbyło się wydarzenie plenerowe poświęcone kuchni europejskich dworów. W naszym muzeum spotkaliśmy się na „Śniadaniu u króla”, podczas którego kosztowaliśmy potraw przygotowanych zgodnie ze staropolskimi recepturami i założeniami dietetyki humoralnej. Po wypełnieniu krótkiego testu można było skorzystać z poczęstunku z jednego z czterech stołów, przygotowanych dla sangwiników, flegmatyków, choleryków i melancholików.

19 lipca 2018 roku w godz. 18.00–20.00 zapraszamy wszystkich do kolejnego spotkania na trawie. Podczas „Podwieczorku u króla” wymienimy się ulubionymi przepisami kulinarnymi, a kucharze z wilanowskiego zespołu opowiedzą o swoich sprawdzonych sposobach na udane gotowanie potraw godnych królewskiego podniebienia. Tego dnia obchodzimy też Palace Day – Dzień Pałaców. Namawiamy do dzielenia się wspomnieniami i zdjęciami związanymi z królewskimi rezydencjami w Europie w mediach społecznościowych oraz oznaczania tych relacji hasztagiem #palaceday. Stwarzamy też okazję do nowych wspomnień, zapraszając na podwieczorek na trawie w letniej rezydencji króla Jana III.

W listopadzie nasz mistrz – szef kuchni weźmie udział w przygotowaniu Kolacji Mistrzów w Wersalu, gdzie gospodarzem będzie Alan Ducasse. To będzie uroczyste zwieńczenie projektu realizowanego w sieci ARRE. Dodatkowo w październiku br. zorganizujemy w pałacu w Wilanowie konferencję naukową z udziałem wybitnych badaczy polskich i europejskich tradycji kulinarnych, a także wydamy dwie książki popularyzujące wiedzę o staropolskich potrawach (wraz z przepisami!) i kulturze stołu.

Zapraszamy do królewskiego stołu!

Wydarzenie zostało objęte patronatem Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018.