© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Silva Rerum   Silva Rerum

Polonica w zbiorach wiedeńskich

W Polsce Wiedeń kojarzy się głównie ze słynną odsieczą Jana III Sobieskiego. Związki Rzeczypospolitej z Austrią mają jednak dużo dawniejszą historię – Władysław Jagiełło ożenił się z Jadwigą, córką Ludwika Wągierskiego, Zygmunt III Waza pojął najpierw Annę, a następnie Konstancję Habsburżankę. Z kolei Michał Korybut Wiśniowiecki poślubił córkę Ferdynanda II Habsburga Eleonorę Marię. Koligacji pomiędzy władcami Polski, a Domem Austriackim było co niemiara. Posłowie polscy przybywający na dwór we Wiedniu przywozili ze sobą bogate dary: konie z pełnymi rzędami, tkaniny, obrazy, biżuterię, bogatą broń. Nic więc dziwnego że austriackie polonica są jednymi z najbogatszych na świecie. Zbiory te zostały opisane już w 1838 roku przez księdza Kulczyckiego w przewodniku Pamiątki polskie we Wiedniu. Na szczególną uwagę zasługują przedmioty zbierane na zamku Ambras, gdzie syn Ferdynanda I Habsburga, arcyksiążę Ferdynand założył w połowie XVI wieku swoisty panteon wielkich osobistości europejskich. Nadsyłano tam pamiątki po wybitnych wodzach i rycerzach. Z Polski przybyły zbroje Mikołaja Rudego i Czarnego Radziwiłłów oraz króla Stefana Batorego. To właśnie ją wymalował Matejko na obrazie Batory pod Pskowem. W 1889 roku połączono tę kolekcję ze zbrojownią cesarską i utworzono Zbiór Broni Muzeum Historii Sztuki. Liczba wiedeńskich poloniców jest niezwykle duża, tym ciekawsze, że niemal żadne z nich nie pochodzi z najazdu lub porozbiorowych rabunków – zostały zakupione bądź podarowane.