Jan III Sobieski podczas swego panowania (1674 – 1696) miał bardzo niewielu ludzi bezgranicznie sobie oddanych, wywodzących się, podobnie jak znaczna większość zwolenników króla, bynajmniej nie z magnaterii, tylko z zamożnej szlachty. Do takich zaufanych powierników i przyjaciół należał Marek …
Wojny polsko-tureckie w XVII wieku objawiły się na gruncie politycznym i gospodarczym nie tylko w sposób negatywny. Pozytywnym skutkiem było przenikanie się kultur, co zaowocowało przejęciem przez Polskę muzyki tureckiej. Na ziemiach polskich pojawiły się kapele janczarskie − typowe tureckie orkiestry …
Z panowaniem Jana III wiąże się ostatni okres pomyślności staropolskiego Lwowa. Miasto nie szczędziło królowi dowodów przywiązania, wdzięczne za ocalenie w trudnych latach wojen z Półksiężycem. Podczas triumfalnego wjazdu monarchy w r. 1678 przedstawiciel Rady wręcz oświadczył w imieniu wiwatujących …
Rysunek interpretowany początkowo jako szczegółowy projekt techniczny bramy triumfalnej przygotowanej w 1677 roku na okazję wizyty Jana III Sobieskiego w Toruniu odkryła cztery dekady temu w archiwum toruńskim Halina Robótka. Nie zwróciła jednak większej uwagi na ten dokument. Z wielu …
Ze swojej drugiej misji w Polsce w roku 1674 Callières sporządził krótką relację, rodzaj raportu, który, w przeciwieństwie do sławnego działa „De la manière de négocier avec les souverains”, pozostał rękopisem. Przechowywany on jest obecnie w Bibliotece Polskiej w Paryżu …
Zanim opowiemy o elekcji Sobieskiego w 1674 roku trzeba przypomnieć, że instytucja wolnej elekcji – ostoja wolności szlacheckiej – przeżywała w połowie XVII wieku pewien kryzys. Ciąg klęsk jaki dotknął Rzeczpospolitą, od powstania Chmielnickiego począwszy, a na potopie szwedzkim (jak …
Wizerunek polityczny, a przede wszystkim pamięć historyczna, łączą Jana III z sukcesami militarnymi w walce z Wrogiem ze Wschodu. Wyjątkowo istotne miejsce walki z Turkami i Tatarami w propagandzie królewskiej ma też swoje uwarunkowania w tradycji rodzinnej dziedziczonej przez pokrewieństwa, …
„Zaraz prędko po elekcji królowa Jejmość nawiedziła nas, przyznając to modlitwom matek i sióstr, że ją Pan Bóg na tem królestwie chciał mieć”, zapisała kronika klasztorna karmelitanek relacjonując dzień wyboru Jana III na króla polskiego. Niezależnie jednak od nadziei i …
Zwycięstwo chocimskie Jana III odniesione w 1673 r. miało swój własny historyczny kontekst. Była nim nie tylko pamięć zwycięstwa nad Turkami hetmana wielkiego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza w 1621 r., ale także i tradycja liturgiczna związana z wiktorią. Było nią …
Kalendarz, który ukazał się w 1676 r., a właściwie dołączony do niego Prognostyk z herbem Janina i obszerną, łacińską dedykacją „Jakubowi, najdostojniejszego, najpotężniejszego i niezwyciężonego Jana III, pana mojego pierworodnego syna” podpisana przez autora kalendarza i prognostyku, Jana Gostumiowskiego w …