De duellis
DE EN PL
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

De duellis Henryk Wisner źródło:
44_bojka szlachty w kosciele.jpg

W przeciwieństwie do innych krajów europejskich, w Rzeczypospolitej pojedynki nie cieszyły się dobrą sławą. Owszem, często dochodziło między szlachcicami do bójek, zwłaszcza gdy w rozpalonych trunkami głowach pragnienie walki brało górę nad rozsądkiem. Obowiązywały oczywiście pewne reguły walki – nie wolno było na przykład atakować przeciwnika w kościele, przy boku króla, ani przy kobietach. Jednak wiadomo, że nie zawsze tych reguł przestrzegano. Najpopularniejszymi rodzajami broni były szabla, obuch i czekan. Ten ostatni został uznany za broń tak groźną, że jej używania zakazał sejm w 1620 roku – zapewne pod wpływem ataku Michała Piekarskiego na króla Zygmunta III.sejmów i innych zgromadzeń publicznych zabraniano także używania rusznic, ponieważ często zdarzały się śmiertelne postrzały.

Pojedynki natomiast wzbronione były przez prawo kościelne i świeckie: wzajemne spory przeszkadzały bowiem szlachcie wypełniać obowiązek obrony Ojczyzny. Dlatego za przekroczenie zakazu obowiązywały w całej Rzeczpospolitej surowe grzywny i kary więzienia. Za postrzelenie przeciwnika z rusznicy kary były dwa razy bardziej surowe, niż za zranienie bronią białą. Na Litwie w XVII wieku prawo było jeszcze surowsze: zarówno wyzwanie, jak i przyjęcie go były karane śmiercią. Przepisy te wydawał zarówno król, jak i sejmy, czyli sama społeczność szlachecka. Choć nie zawsze szanowane, ustawy o pojedynkach były wyrazem praworządności i sprzeciwem przeciw bezsensownym, bratobójczym walkom.

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem