Elekcja Jana Kazimierza
DE EN PL WCAG 2.1
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Elekcja Jana Kazimierza Adam Witusik źródło: „Mówią wieki”, nr 4, 1967
44_jan kazimierz_.jpg

W 1648 roku rozpoczęło się powstanie Bohdana Chmielnickiego na Ukrainie, a królem obrano Jana Kazimierza Wazę. Obydwa wydarzenia były ze sobą ściśle powiązane.

Król Władysław IV nie pozostawił legalnych potomków. Kandydatami, spośród których szlachta mogła wybrać następcę, byli bracia zmarłego – Jan Kazimierz oraz biskup wrocławski i płocki Karol Ferdynand. Pierwszy z nich mógł się poszczycić bogatą i barwną przeszłością, drugiego natomiast cechowała skromność i oszczędność. Obydwaj zaczęli montować stronnictwa, agitować oraz pisać listy zagranicę z prośbą o poparcie. Na czele zwolenników Karola Ferdynanda stał podkanclerzy koronny Andrzej Leszczyński. W sierpniu pojawił się nowy pretendent do korony, wylansowany przez hetmana polnego litewskiego Janusza Radziwiłła, książę siedmiogrodzki Jerzy I Rakoczy. Dopiero po tej zmianie sytuacji do stronnictwa Jana Kazimierza przystał kanclerz koronny Jerzy Ossoliński.

Wśród społeczeństwa Rzeczypospolitej zdania były podzielone. Niemalże całe duchowieństwo oraz szlachta, głównie mazowiecka, ciążyły ku kandydaturze Karola Ferdynanda. Różnowiercy dzięki grze politycznej Jerzego Ossolińskiego poparli Jana Kazimierza. Sejm elekcyjny zaczął obrady 6 października, w katastrofalnym dla kraju momencie – po przegranej bitwie pod Piławcami. Rzeczpospolita potrzebowała pomocy z zagranicy, a Francja popierała kandydaturę Jana Kazimierza. Dla obradujących stało się jasne, że tylko jego wybór może doprowadzić do zakończenia wojny z Kozakami. 17 listopada szlachta obrała go królem. Jednak powstanie na Ukrainie rozgorzało z nową siłą, a elekcja Jana Kazimierza wcale nie doprowadziła do stabilizacji.

 

 

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem