PL EN
Unia Europejska
Unia Europejska
WCAG 2.1 nieslyszacy
PL EN
Unia Europejska
Unia Europejska

„Elżbieta Sieniawska. Królowa bez korony” - przypominamy jedną z najwybitniejszych kobiet polskiej historii

57_06.sieniawska-wil.1166.jpg

3 lipca 1720 r. Elżbieta z Lubomirskich Sieniawska zakupiła zaniedbane dobra wilanowskie od królewicza Konstantego Sobieskiego. W ciągu 9 lat ambitna magnatka odrestaurowała pałac, zachowując jego zasadnicze wartości historyczne i artystyczne, rozbudowała go o boczne skrzydła, zgodnie z planami Jana III, i dodała liczne dekoracje, które wykonywali najlepsi wówczas w Rzeczypospolitej artyści. Jej działania w Wilanowie objęły także ogrody, budowę oranżerii, rozwój funkcji gospodarczych majątku. Przypadająca w 2020 r. trzechsetna rocznica zakupu dóbr wilanowskich przez Elżbietę z Lubomirskich Sieniawską to bardzo dobra okazja, by przyjrzeć się jednej z najbardziej niezwykłych postaci polskiej historii. Zwana przez współczesnych „królową bez korony”, „wielką rzędniczką”, „panią wysokiego rozumu” była najpotężniejszą kobietą Rzeczypospolitej Obojga Narodów pierwszej tercji XVIII w.

Szczęśliwie dysponujemy bogatymi materiałami źródłowymi dotyczącymi Elżbiety Sieniawskiej – przede wszystkim jej listami, ale też korespondencją kierowaną do niej, inwentarzami, informacjami o przychodach i wydatkach, a także o bardziej osobistych sprawach, m.in. o jej zdrowiu. Wyłania się z nich obraz niezwykle ciekawej postaci. Sieniawska była bez wątpienia świetną zarządczynią swojego majątku, hojną fundatorką, osobą dobrze zorientowaną w świecie, sprawną polityczką, dbającą o czerpanie korzyści dla niej i jej rodziny z wielkich rozgrywek politycznych. Była inteligentna, bystra, zdecydowana, cechowały ją poczucie humoru, a także zmysł ironii; jednocześnie pełno było w niej wyniosłości, przekonania o swojej (i rodziny) dominującej pozycji w Rzeczypospolitej. Należy też podkreślić jej pragmatyzm, skuteczność i niebywałą aktywność – w podróży, pisaniu listów, nadzorowaniu majątków, analizowaniu nowin i raportów, sytuacji politycznej, w prowadzeniu własnych spraw sądowych.

popiersie_kobiece_sieniawska_palac_wilanow_j_g_plersch.jpg

Elżbieta Sieniawska jest postacią niezwykle istotną tak dla historii Polski, jak i wielu historii lokalnych, związanych z dobrami hetmanowej, z prowadzoną przez nią działalnością na polu artystycznym, gospodarczym czy ekonomicznym. Jej wszechstronna aktywność pokazuje epokę saską od nieco innej strony. Ów okres w historii Rzeczypospolitej długo uważany za czas ciemnoty i upadku, oceniany była przez pryzmat nieudolnej polityki Augusta II i Augusta III, licznych klęsk militarnych, rozkładu życia politycznego i postępującego uzależnienia kraju od ościennych mocarstw. Historia Elżbiety Sieniawskiej, zależna oczywiście od zmieniających się układów politycznych (na które zresztą sama próbowała, często skutecznie, wpływać), starć militarnych, sejmów i sejmików, jest przede wszystkim historią zarządzania dobrami, koordynowania prac budowlanych, rozwijania przemysłu i rzemiosł, historią edukacji, wychowania, duchowości, kultury epistolograficznej i spędzania czasu wolnego, wreszcie historią przedmiotów, którymi się otaczała, historią jej podróży, zdrowia, zainteresowań, mody.

Zapraszamy do obejrzenia krótkiego filmu o najbardziej niezwykłym portrecie Elżbiety Sieniawskiej.


W 2019 roku przeprowadziliśmy konserwację trzech niezwykle cennych dzieł sztuki, niedostępnych na co dzień publiczności. Są to:

1. Martino Altomonte, Święty Roch odwiedzający chorych, 1719, klasztor Franciszkanów w Krakowie.

2. Autor nieustalony, Portret Elżbiety Lubomirskiej (późniejszej Sieniawskiej) ?, klasztor Wizytek w Warszawie.

3. Autor nieustalony, Portret Marii Zofii Czartoryskiej, klasztor Wizytek w Warszawie.

Wszystkie obrazy prezentowaliśmy we wnętrzach pałacu wilanowskiego w lecie i na jesieni 2020 roku.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Logo MKiDN


Podziel się:
Wykop Facebook
2019-04-23
Konferencja_Sieniawska_B2_fin_SIEC_Kolor.jpg

Konferencja naukowa „Działalność Elżbiety Sieniawskiej. Polityka – gospodarka – kultura” | 10–11 czerwca 2019 (artykuł)

W dniach 10–11 czerwca 2019 roku w Warszawie odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. Działalność Elżbiety Sieniawskiej. Polityka – gospodarka …

57_06.sieniawska-wil.1166.jpg

Elżbieta Helena Sieniawska – animatorka społecznego i kulturalnego życia w Rzeczypospolitej przełomu XVII i XVIII wieku (artykuł, Silva Rerum)

Elżbieta Helena z Lubomirskich Sieniawska (ok.1669-1729), urodziła się jako jedyna córka Zofii z Opalińskich (zm. 1675) i Stanisława Herakliusza Lubomirskiego …

57_06.sieniawska-wil.1166.jpg

Korespondencja prywatna w początkach czasów saskich – listy kasztelanowej krakowskiej Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej (artykuł, Silva Rerum)

Czasy saskie to epoka rękopiśmienna, w której korespondencja była cenionym i jednocześnie najpopularniejszym sposobem komunikacji. Na jej upowszechnienie wpłynęła coraz …

rubinkowski.jpg

Jakub Kazimierz Rubinkowski jako faktor księgarski Elżbiety Sieniawskiej (artykuł, Silva Rerum)

Jakub Kazimierz Rubinkowski (1668–1749), toruński patrycjusz i rajca, kupiec i królewski poczmistrz, realizował kilka typów usług dla przedstawicielki jednej z …

polowanie_las.jpg

Postrzeganie przyrody w czasach saskich na przykładzie korespondencji Elżbiety Sieniawskiej (artykuł, Silva Rerum)

Zainteresowanie człowieka światem natury, tak bardzo regulującym jego codzienny rytm życia, odnotowujemy do najdawniejszych czasów, na długo zanim w historiografii …

wizytki.jpg

Fundacje Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej dla warszawskich Wizytek (artykuł, Silva Rerum)

Elżbieta z Lubomirskich Sieniawska, wielka hetmanowa koronna, wybitna mecenaska sztuki, pamiętana jest w Warszawie przede wszystkim jako właścicielka pałacu w …

polowanie_las.jpg

Myśliwskie pasje pani krakowskiej – rzecz o Elżbiecie Sieniawskiej, jej sforach i stadach (artykuł, Silva Rerum)

W sarmackim świecie polowania stanowiły integralny element kultury szlacheckiej i były ważną formą spędzania czasu wolnego. Jako rodzaj rycerskiej zabawy …

Biuletyn Informacji Publicznej Biuletyn Informacji Publicznej

Muzeum w Internecie

Partnerzy

Sponsorzy

Idea & Design
Copyright © Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookie. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem