Krwawa jatka pod Konotopem
DE EN PL WCAG 2.1
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Krwawa jatka pod Konotopem Krzysztof Kossarzecki źródło: "Mówią wieki", nr 5, 2008
44_kozacy fragm mapy ukrainy z dziela beauplana description de l ucraine.jpg

Ugoda perejasławska z 1654 roku oddawała Ukrainę i Kozaków pod wpływy państwa moskiewskiego. Nie wszyscy jednak Kozacy godzili się na podporządkowanie Moskwie, a twarda polityka carskich gubernatorów, wywoływała niezadowolenie i oglądanie się w stronę Rzeczypospolitej. Do polsko - kozackiego zbliżenia doszło po śmierci Bohdana Chmielnickiego i wyniesienia na hetmaństwo Iwana Wyhowskiego. Wspólny moskiewski wróg i niemożność doprowadzenia do końca długoletniego i wyczerpującego konfliktu, doprowadziły wreszcie do zawarcia ugody hadziackiej. Jej postanowienia prowadziły do przekształcenia Rzeczypospolitej w państwo trojga narodów. Obok Polaków i Litwinów, pełnoprawnymi obywatelami mieli stać się Rusini. Czas pokazał, że ten niezwykle ważny projekt polityczny nigdy nie zostały zrealizowany z wyraźną stratą wszystkich trzech narodów.

Unia hadziacka, przeciwna moskiewskiej polityce, nie mogła nie spotkać się z carską reakcją. Wiosną 1659 roku na Ukrainę pomaszerowała trzydziestotysięczna armia pod wodzą namiestnika kazańskiego Aleksego Nikitycza Trubeckiego. Trasa marszu wiodła na Konotop, gdzie stacjonował czterotysięczny kozacki garnizon, który mężnie odpierał ataki wielokrotnie silniejszego przeciwnika. Tymczasem Wyhowski gromadził w Niżynie siły, z którymi zamierzał iść w sukurs oblężonym. W jego obozie, oprócz Kozaków, licznie pojawili się Polacy oraz Tatarzy. Łącznie jego armia liczyła około 35 tysięcy ludzi.

Wyhowski i wspomagający go Mehmed Girej IV ustalili plan akcji, polegający na osaczeniu nieprzyjaciela pod Konotopem. W tym celu podzielono wojsko na dwie części. 7 lipca jedna część pod dowództwem Wyhowskiego związała walką dwunastotysięczny rosyjski korpus, który bronił przeprawy przez rzekę Sosnówka. Druga część, pod wodzą chana, obeszła pozycje wroga i natarła na jego tyły. Efekt był łatwy do przewidzenia. Rosjanie nie wytrzymali ataku i poszli w rozsypkę. Trubecki z resztą wojska zamknął się w warownym obozie i w szyku taborowym przedarł się po pięciu dniach walki do Putywla.

Rosjanie drogo zapłacili za lekkomyślne prowadzenie kampanii. W pierwszym dniu bitwy stracili około pięciu tysięcy ludzi. Drugie tyle dostało się do niewoli. Los jeńców był jednak tragiczny. Chan, chcąc krwią moskiewską scementować sojusz z Kozakami, nakazał wyrżnąć wszystkich wziętych do niewoli. Niestety wspaniałe zwycięstwo nie przyniosło spodziewanych rezultatów. Wroga Wyhowskiemu starszyzna obaliła go i na jego miejsce wyniosła Jerzego Chmielnickiego. O losie Ukrainy miała zdecydować dopiero polska ofensywa w roku następnym.

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem