Nieudany zamach stanu. Spisek stronnictwa francuskiego przeciwko królowi Michałowi
DE EN PL WCAG 2.1
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Nieudany zamach stanu. Spisek stronnictwa francuskiego przeciwko królowi Michałowi Katarzyna Urlewicz
57_michał korybut wiśniowiecki.jpg

Rok 1669 był porażką polityki Ludwika XIV wobec Rzeczypospolitej. Wieloletnie zabiegi królowej Ludwiki Marii Gonzagi i Jana Kazimierza Wazy prowadzące do uzyskania poparcia dla francuskiego kandydata na tron Polski przegrały w obliczu narastających w kraju animozji do cudzoziemców. Wybór Michała Korybuta Wiśniowieckiego na następcę po Janie Kazimierzu przekreślił na kilka lat oficjalne stosunki Polski i Francji. Nie bez znaczenia było też przystąpienie monarchy do domu Habsburgów przypieczętowane mariażem z arcyksiężniczką Eleonorą, siostrą cesarza Leopolda I.

Ludwik XIV rozczarowany wyborem mizernej postaci i słabej osobowości Wiśniowieckiego przystąpił do działań odwetowych. Nie posiadając w Warszawie oficjalnego przedstawicielstwa dyplomacji, wysyłał swoich szpiegów na teren Rzeczypospolitej. Stronnictwo francuskie dawniej utrzymujące swą silną pozycję przy władcy teraz przeszło do aktywnej opozycji jako malkontenci. Adherenci Francji (arcybiskup Prażmowski, Jan Sobieski, Jan Andrzej Morsztyn) podsycali w Polsce nastroje antykrólewskie. Celem działań opozycji była detronizacja nieudolnego króla Michała i wprowadzenie na tron francuskiego kandydata księcia Longueville. Nie brakowało też zwolenników pomysłu zabicia polskiego króla, chociaż Król Słońce osobiście nie popierał tych zamiarów. W 1670 r. jeden z korespondentów francuskich, dawny dworzanin Jana Kazimierza Wazy, donosił ministrowi spraw zagranicznych Francji, że w Polsce nie brakuje takich, którzy ważyliby się pozbawić życia panującego. Sposobem na morderstwo miało być użycie specjalnej trucizny. W Gdańsku agenci Baluze i Roger Akania oczekiwali przybycia Francuza.

Szczęśliwie zamysł, który trącił haniebną zdradą stanu i wielką aferą, został w szybkim czasie wykryty. Kopia pisma księcia Longueville'a (skierowanego do polskich spiskowców) została przechwycona. Na liście tej nie pojawiło się nazwisko Sobieskiego. Zdrajcy razem ze wspomnianym panem Baluzem nie mogli dłużej przebywać na terytorium kraju. W 1670 r. na sejmie szlachta zażądała kar dla malkontentów. Ich losy były zagrożone, co też skłoniło ich do decyzji opuszczenia granic Rzeczypospolitej. Efektem knowań malkontentów były nastroje wojny domowej pomiędzy podzieloną szlachtą a zwalczającymi się oponentami (konfederacja gołąbska). Szybko jednak zapomniano o całej aferze. Wewnętrzny kryzys kraju pogłębił się w 1672 r. w wyniku ataku Turcji na Rzeczpospolitą.

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem