Potocki Jan (1761-1815)
DE EN PL WCAG 2.1
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Potocki Jan (1761-1815) źródło: Polski Słownik Biograficzny
44_warnek_jan potocki.jpg

Potocki Jan (1761-1815), pisarz, podróżnik, historyk i językoznawca. Był synem Anny Teresy z Ossolińskich i Józefa Potockiego, bratem Seweryna i Marii Anny Krasickiej. Kształcony przez Szwajcarów i Francuzów, pisał najchętniej po francusku, polski znał słabo. Dzieciństwo spędził w dobrach rodziców na Ukrainie, od wczesnej młodości podróżował, był w Szwajcarii, w Austrii (służył w wojsku),  z Włoch wybrał się w r. 1779 do Tunisu, był na Malcie i jako kawaler maltański walczył z piratami berberyjskimi, zwiedził Hiszpanię. Postanowił napisać historie całego świata, studiował języki, badał zabytki. W r. 1784 zwiedził Konstantynopol, był w Egipcie. Po ślubie w Warszawie, z Julią z Lubomirskich (córką księżnej marszałkowej Elżbiety z Czartoryskich), wrócił do Francji, zwiedzał Włochy, Holandię, Anglię. Wrócił do Polski w roku zwołania Sejmu Wielkiego, został posłem (z woj. poznańskiego) i rozpoczął ożywianą działalność publicystyczną, a nawet założył drukarnię, w której wydawał pisma polityczne (także własne) i utwory literackie. Równocześnie intensywnie pracował nad  wczesnymi dziejami Sarmacji, których 5 tomów ukazało się w l. 1789-92. Duch niespokojny, wyruszył z Warszawy do jakobińskiego Paryża, potem przez Hiszpanię do Maroka, skąd przez Lizbonę, Londyn i Paryż powrócił do Warszawy (1792), lecz   potem wycofał się z życia publicznego i intensywnie pracował nad pradziejami Słowian, Scytów i Sarmatów. Po śmierci Julii ożenił się z Konstacją Potocką, córką Szczęsnego. Wszedł do służby rosyjskiej (1802) i starał się przekonać cara Aleksandra I i jego doradców do swych planów  zorganizowania polityki wschodniej. Był członkiem poselstwa, wysłanego w 1805 r. do Chin. Jego memoriały, erudycyjne prace naukowe nie zostały rozpowszechnione. Natomiast prawdziwe uznanie, choć dopiero wiele lat po  samobójczej śmierci (1815) przyniosła mu napisana po francusku powieść „Rękopis znaleziony w Saragossie”.

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem