© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
   |   12.01.2022

Tajemnice XVI-wiecznej książki kucharskiej | spotkanie historyka z kucharzem | 4 marca

Jak ptacy mają być działani? Tajemnice krakowskiego „Kuchmistrzostwa” z XVI w.

Zapraszamy 4 marca 2022 r. o godz. 18.00. Poprowadzą: Jarosław Dumanowski, Maciej Nowicki

Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie historyka z kucharzem! Profesor Jarosław Dumanowski – historyk, redaktor serii Monumenta Poloniae Culinaria, wraz z szefem kuchni Muzeum Pałacu Króla Jana III Maciejem Nowickim pochylą się nad niezwykłą recepturą z najstarszej polskiej książki kucharskiej.

Wydane w Krakowie ok. 1540 r. „Kuchmistrzostwo” nie zachowało się do naszych czasów. Niedawno, w ósmym tomie serii Monumenta Poloniae Culinaria, Muzeum opublikowało tekst rękopiśmiennej kopii tej zaginionej, niezwykłej książki kucharskiej. Stanowi on część rękopiśmiennego „Zbioru dla kuchmistrza tak potraw jako i ciast robienia” – kolekcji najstarszych polskich receptur kulinarnych, spisanych w 1757 r. na Wołyniu dla dziedziczki Uściługa Rozalii Pociejowej. Wiemy już na pewno, że taka książka istniała, że była przekładem czeskiego „Kucharstwa” i że opisuje niezwykłą kuchnię.

Na warsztat weźmiemy przepis „Ptacy, którzy bywają w cebuli przyprawiani, a w cieście tak mają być działani”. Trudne? Odczytamy go wspólnie, w zespole historyka i kucharza, i zobaczymy, co z tego wyniknie.

Zapraszamy do obejrzenia naszych zmagań z „działaniem” ptaków, „którzy bywają w cebuli przyprawiani”. Wydarzenie będzie transmitowane na stronie Muzeum na Facebooku.

Ptacy, którzy bywają w cebuli przyprawiani, a w cieście tak mają być działani

Cebulę usmaż dobrze, weźmi mąki czystej i wina, śmietany i jajec, i udziałaj ciasto gęste, ugnieć z temi jajcy rozpuszczanemi, a gdy ugnieciesz, oszafrań, a weźmi moździerz, włóż do niego ptaki, a skorzeń. Daj też cebule do nich, a czerwonego wina, migdałów skrajawszy, cukru daj na te ptaki, a zmieszaj, dobrze przyłóż do ognia węglistego, a piecz z nienagła, a gdy będzie dobrze, zdejm precz. A będzie to jako kołacz. Weżmi potym cebuli czystej, uwarzonej w garku, rozwierć potym w panwi jako kaszę, a weźmi wina dobrego, rozpuść tym a przecedź przez chustkę. Potym przystaw, aby to wrzało, a tak skorzeń dobrze wszelkimi korzeniami krom goździków, przysłodź cukrem i polej około tego kołacza, daj to na misę, a może to jeść nadczczo i będzie smakowało.

Zbiór dla kuchmistrza tak potraw jako ciast robienia wypisany roku 1757 dnia 24 lipca, opr. i wyd.  J. Dumanowski, S. Bułatowa, Monumenta Poloniae Culinaria, t. VIII, red. J. Dumanowski, Warszawa 2021.

Książkę można nabyć w sklepie muzealnym.