Sołtyk Stanisław (1752-1833)
DE EN PL WCAG 2.1
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Sołtyk Stanisław (1752-1833) źródło: Polski Słownik Biograficzny
57_palac_staszica_corazzi_towarzystwo_przyjaciol_nauk.jpg

Poseł na Sejm Czteroletni, działacz konspiracyjny, senator Królestwa Polskiego. Był  synem Macieja, kasztelana  warszawskiego i ulubionym bratankiem słynnego biskupa krakowskiego Kajetana Sołtyka. Starannie wykształcony, w  Wiedniu, Wenecji, we Francji, był w marzeniach   chorującego już psychicznie stryja  przeznaczony nawet do tronu, lecz  osiągnął w Rzeczypospolitej jedynie urząd podstolego koronnego (1784-1789). Na Sejm Wielki posłował w r. 1790 z woj. krakowskiego i zasłynął jako gorliwy mówca i gorący patriota, poparł uchwaloną 3 V 1791 Ustawę Rządową. Wziął czynny udział w konspiracji przed powstaniem kościuszkowskim; latem 1794 był 2 miesiące więziony przez Austriaków, potem Prusacy przetrzymywali w twierdzy jego żonę i  małe dzieci, a już po rozbiorach (pod pseudonimem Jan Weygtynowski) uczestniczył  (m.in. w Wenecji, w Mediolanie) w tajnych zabiegach   o utworzenie, a potem wspieranie,  Legionów Polskich  we Włoszech. Po powrocie do kraju (1798), poddany represjom zaborców i nadzorowany we własnych dobrach,,  gospodarował, organizował przemysł metalowy w Chlewiskach, współtworzył w r. 1800 Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk a także Towarzystwo Handlu Czarnomorskiego (1802) i Tow. Gospodarczo-Rolnicze (1810). W czasie Księstwa Warszawskiego działał w Komisji Edukacji, w sejmie i w samorządzie departamentu radomskiego. Wieczny, niepoprawny  spiskowiec, ponownie zaangażował się w  r. 1823 w działania  Towarzystwa Patriotycznego, a po  wykryciu spisku dekabrystów został w r. 1826 aresztowany; w więzieniu uległ paraliżowi. Prośby o zwolnienie odrzucano; Sołtyk, czczony przez współwięźniów jako spiskowiec - patriarcha,  został uwolniony w r. 1829. Nie mogąc uczestniczyć w obradach, słał do sejmu 1830-31 listy i odezwy patriotyczne. Zmarł w Warszawie, z małżeństwa z Karoliną z Sapiehów, 1.v. Teodorową Potocką, miał syna Romana i córkę Konstancję Łempicką.


Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem