Spod mazowieckiej strzechy
DE EN PL WCAG 2.1
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Spod mazowieckiej strzechy Irena Gieysztorowa źródło: "Mówią wieki", nr 10, 1965
57_siemiginowski zimowe zajęcia w domu wieśniaczym georgiki.jpg

W Rzeczypospolitej szlacheckiej chłopi stanowili około 70% ludności Mazowsza. Liczba ta ulegała nieznacznym wahaniom na przestrzeni wieków. Wśród chłopów 50% stanowili kmiecie, 15% małorolni i bezrolni, a 4% rzemieślnicy wiejscy. Praca tych anonimowych ludzi zaspokajała potrzeby konsumpcyjne nie tylko ludności mazowieckiej, lecz także odbiorców zagranicznych. Najważniejszym towarem handlowym było zboże. Korzystne położenie Mazowsza wzdłuż szlaków wodnych Wisły, zapewniało jego dogodny transport, a potem zbyt.

Chłopom przysługiwał tytuł laboriosi, czyli „pracowici”. W XVI wieku w ich rękach znajdowało się jeszcze sporo ziemi, która ich nie tylko żywiła, ale także dostarczała dochodu. Z czasem jednak chłopi zubożeli. Nędza wsi po wojnach szwedzkich była uderzająca. Wojska niszczyły plony, rekwirowały inwentarz.  W XVII wieku wśród cudzoziemców krążyły opinie, że nie ma ludzi nędzniejszych na całym świecie, a chat okropniejszych w żadnym innym kraju.

Chłopi w walce z biedą uciekali do miast, na tereny puszczańskie, do innego pana albo na wschodnie ziemie Rzeczypospolitej. Było to niezgodne z prawem, gdyż szlachta uchwałami sejmowymi związała dożywotnio chłopów z ziemią i jej właścicielem. Mimo tak ciężkiego położenia, chłopi mazowieccy stawali nieraz do walki w obronie ojczyzny, choć nie byli obciążeni obowiązkiem pospolitego ruszenia. Zasługi bojowe niezwykle rzadko zmieniały jednak ich położenie prawne i los. 

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem