Staropolska literatura o rzemiośle i rzemieślnikach
DE EN PL
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Staropolska literatura o rzemiośle i rzemieślnikach Andrzej Wyrobisz źródło: "Mówia wieki", nr 9, 1981
57_jan_kochanowski_gaj_akademosa.jpg

Staropolscy literaci rzadko zajmowali się tematyką miejską, a zwłaszcza rzemieślniczą. Jest to poniekąd zrozumiałe, ponieważ literatura była tworzona na potrzeby konkretnego szlacheckiego odbiorcy, hołdującemu ziemiańskiemu ideałowi życia. Moderatorami takich gustów byli najwięksi polscy poeci doby renesansu Jan Kochanowski i Mikołaj Rej, a inni mniej utalentowani, powtarzali ugruntowane wzorce.

Obraz rzemiosła i rzemieślnika nic nie miał z wiejskiej sielankowości. W staropolskich utworach rzemieślnik jest przedstawiany jako zdzierca, rozkoszujący się w biżuterii i strojach zbytnik, pijak o nikłych kwalifikacjach zawodowych. Taki pogląd wiązał się z dążeniem szlachty do monopolu ekonomicznego i – skądinąd – naturalnego narzekania klienta na cenę towarów. Prócz utyskiwań na pijaństwo i drożyznę, w utworach Marcina Bielskiego, Krzysztofa Opalińskiego czy Wacława Potockiego wyraźnie widać niechęć do zamożnych mieszczan, których oskarżano o nieuczciwość, będącą źródłem ich bogactwa. Szczególną niechęcią cieszyli się zamożni złotnicy, młynarze i piekarze, szewcy zaś byli celem powszechnie kursujących dowcipów. Jedynym utworem odbiegającym od negatywnego schematu była praca Walentego Roździeńskiego Officina ferraria albo huta ...,  pochwała produkcji rzemieślniczej i trudu kuźników. W zdecydowanej większości rzemieślnik był jednak przedmiotem nie pochwał lecz żartów  i szyderstw.


Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem