Stolica polskich Arian
DE EN PL
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Stolica polskich Arian Janusz Tazbir źródło: "Mówią wieki", nr 5, 1969
akademia rakowska.jpg

Raków, niewielkie miasteczko niedaleko Opatowa na ziemi sandomierskiej, założył kasztelan żarnowski, późniejszy wojewoda podolski Jan Sienieński  w 1569 roku. Stało się ono znane dzięki zamieszkującym je wyznawcom arianizmu. Nazwa Raków pochodzi od herbu żony założyciela miasta, Jadwigi z Gnojeńskich, w którym widniał czerwony rak na białym polu.

Bracia Polscy na terenie miasta założyli gminę religijną opartą na wspólnocie dóbr i obowiązku pracy fizycznej. Wszyscy członkowie wspólnoty byli Polakami. Eksperyment nie wytrzymał jednak próby czasu i bardzo szybko uczestnicy rozjechali się w różne strony świata. Dopiero XVII wiek przyniósł miastu europejską sławę. Syn założyciela, także Jan, sam przystał do arian około 1600 roku. Jako dziedzic wpływowej, cieszącej się dużym autorytetem wśród szlachty, rodziny magnackiej stał się cennym nabytkiem i obrońcą swobód wyznaniowych. Niebawem do Rakowa zaczęli ściągać najwybitniejsi przedstawiciele tego wyznania. W 1602 roku powstała słynna Akademia, do której na studia przybywała nie tylko młodzież z Polski, lecz także z Czech, Niemiec czy Siedmiogrodu. Corocznie w Rakowie odbywały się synody, na których zapadały najważniejsze postanowienia religijne Braci Polskich.

Raków stał się wielkim ośrodkiem intelektualnym Rzeczypospolitej. Obok uczelni w mieście funkcjonowało także wydawnictwo. Kres świetności przyniosła uchwała sądu sejmowego z 1638 roku, nakazująca likwidację szkoły, drukarni i świątyni arian. Była to kara za znieważenie krzyża przez uczniów Akademii. Mimo stosunkowo krótkiego okresu świetności, niewielki Raków na trwałe zapisał się na kartach polskiej historii, nauki i kultury.

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem