PL EN
Unia Europejska
Unia Europejska
WCAG 2.1 nieslyszacy
PL EN
Unia Europejska
Unia Europejska

Talerz ze sceną cudu, który przydarzył się Serwiuszowi Tulliuszowi

karta katalogowa kolekcji

Kolekcja

Rzemiosło artystyczne
Marcantonio di Sforza ?
Urbino
1544 r.
Majolika, farby podszkliwne
3,2 x Ø 26,6 cm
Wil.395

talerz_1

Wśród pochodzących z wilanowskiego, historycznego zbioru talerzy majolikowych (liczącego obecnie 9, a przed II wojną światową 13 egzemplarzy), powstałych we Włoszech w XVI i XVII/XVIII w., tylko jeden zdradza dokładną datę wykonania: rok 1544. Z napisu na jego odwrocie – de prodigi Cioe miraculi [e?] seruio tulio fanciullo uid [ust?] ualerio massimo C st 1544 – można odczytać też dalsze wskazówki, a mianowicie, iż przedstawiona scena opowiada „o fenomenie, czyli cudzie Serwiusza Tulliusza jako dziecka” i że jej literackim źródłem jest szósty rozdział dzieła Waleriusza Maksymusa, antycznego historiografa z I w. n.e. I rzeczywiście, w paragrafie pierwszym tego rozdziału, zawartym w pierwszej księdze pracy Czyny i słowa godne pamięci w dziewięciu księgach znajduje się opis wydarzenia z legendarnej historii Rzymu, które zainspirowało artystę ceramika z Urbino. Odnosi się ono do Serwiusza Tulliusza, szóstego z na poły mitycznych królów rzymskich, mającego panować w latach 578 – 535 p.n.e. Otóż, kiedy jako dziecko przebywał na dworze Tarkwiniusza Starego, pewnej nocy w czasie snu wokół jego głowy pojawił się płomień, który zniknął, gdy chłopiec się obudził. Tanakwil, żona króla, pochodząca z Etrurii i znająca się na wróżbach, odczytała ten znak jako zapowiedź jego ważkiej roli – przyszłego obrońcy tronu i zbawcy państwa. Od tej pory Serwiusz Tulliusz miał być wychowywany jak syn króla, a gdy stał się obdarzonym najwspanialszymi zaletami młodzieńcem, poślubił jego córkę. Uważany jest za syna niewolnicy lub potomka książęcego rodu rządzącego miastem Kornikulum, podbitym przez Tarkwiniusza.

talerz_3

Dekoratorzy szesnastowiecznej majoliki włoskiej w stylu istoriato, wybierając temat do jej zdobienia, chętnie sięgali do mitycznej historii Rzymu. Nierzadko korzystali oni z małych drzeworytów zdobiących weneckie wydanie opracowania Dio Cassiusa z 1533 r., jednakże przegląd dostępnych dziś późniejszych jego wydań z XVI w. wskazuje, że nie obejmuje ono tak wczesnego okresu dziejów. Ani u Waleriusza Maksymusa, ani w znanej w dobie renesansu historii państwa rzymskiego od założenia miasta, ujętej w 142 księgach przez Tytusa Liwiusza (59 p.n.e. – 17 n.e.), zawierającej w księdze I, 39 opis tej samej sceny, nie ma rytowanej ilustracji, która mogłaby stanowić bezpośredni wzór dla malarza. W zbiorach muzealnych istnieje natomiast jeszcze jedno naczynie obrazujące ten sam epizod z życia Serwiusza Tulliusza – w Brunszwiku zachowała się paterka na niskiej stopie, datowana na ok. 1540-1545 r., wyrób Urbino lub Pesaro.

Barbara Szelegejd

Podziel się:
Wykop Facebook
2011-05-06
top_e-learn_antyk2.jpg

Antyk wiecznie młody (e-learning)

Kultura starożytnej Grecji i Rzymu to kluczowy składnik europejskiej cywilizacji. Niezależnie od tego, czy zgadzasz się z tym twierdzeniem, czy …

57_forum romanum w rzymie.jpg

Edukacja Rzymianina (artykuł, Silva Rerum)

W czasach Sobieskiego mawiano, że Polska to drugi Rzym a Polacy to prawdziwi Rzymianie. Przyjrzyjmy się zatem, jak wyglądała edukacja …

57_sobieski_w_rydwanie_elewacja_palacu.jpg

Władca polski jako spadkobierca i kontynuator rzymskich cnót obywatelskich (artykuł, Silva Rerum)

Lektury autorów starożytnych, a szczególnie rzymskich, jak to wielokrotnie podkreślał w swojej instrukcji edukacyjnej ojciec króla Jana – Jakub Sobieski, …

Biuletyn Informacji Publicznej Biuletyn Informacji Publicznej

Muzeum w Internecie

Partnerzy

Sponsorzy

Idea & Design
Copyright © Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookie. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem