Trzeci Statut Litewski (1588)
DE EN PL WCAG 2.1
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Trzeci Statut Litewski (1588) Wojciech Kalwat
57_mapa polski i litwy.jpg

Uchwalenie trzeciego statutu było konsekwencją zmian, jakie zaszły po zawarciu unii lubelskiej. Komisja prawników przygotowała projekt liczniejszy o 120 artykułów od drugiego statutu. Projekt ten został przyjęty przez sejm koronacyjny w 1588 roku. Charakteryzował się zbliżeniem rozwiązań prawnych do tych obowiązujących w Koronie. Zachował jednak odrębność litewskiego systemu prawnego. Była to najlepsza wprowadzona kodyfikacja przedrozbiorowej Rzeczpospolitej. Statut cechował się wysokim poziomem, precyzją i przejrzystością. Na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego stosowany był aż do 1840 roku, kiedy to został zastąpiony Zbiorem Praw Cesarstwa Rosyjskiego.

Wysoki poziom prawniczy spowodował, że na obszarach Korony stosowano korzystano z niego jako z prawa posiłkowego. Inaczej było na obszarze województw bracławskiego, kijowskiego i wołyńskiego ze względu na przynależność tych ziem do Wielkiego Księstwa Litewskiego przed zawarciem unii lubelskiej, obowiązywał tam Drugi Statut Litewski. Do jego określania przyjęła się nazwa statutu wołyńskiego.

Wszystkie trzy statuty litewskie zredagowane były w języku urzędowym Wielkiego Księstwa, czyli po rusku. Szybko zostały jednak przetłumaczone na łacinę, a następnie na polski. Wpływ na to miał proces polonizacji szlachty i upowszechnienie się języka polskiego. W 1614 roku ukazał się polski przekład trzeciego statutu. Wersja ta stała się podstawą kolejnych jego wydań i była najczęściej stosowana w praktyce.

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem