Zamach na Stanisława Augusta
DE EN PL
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Zamach na Stanisława Augusta Marian Drozdowski źródło: "Mówią wieki", nr 4, 1973
44_zamach na stanisława augusta (marian drozdowski, 1973, nr 4)_1.jpg


Sytuacja Stanisława Augusta Poniatowskiego po elekcji nie była godna pozazdroszczenia. Otaczała go powszechna niechęć szlachty, która widziała w nim jedynie protegowanego carycy Katarzyny II. Na dodatek nowy król pragnął kontynuować reformy zapoczątkowane na sejmie konwokacyjnym w 1764 roku i przebudować Rzeczpospolitą w nowoczesne państwo. W 1768 roku w Barze na Podolu szlachta zawiązała konfederację dla obrony niepodległości, wiary katolickiej i przywilejów. Jej członkowie ogłosili nawet oficjalny akt detronizacji króla. W zamysłach konfederatów usunięcie Stanisława Augusta miało umożliwić uznanie ich przywódców w Europie. Nie chcieli zabijać, lecz jedynie uprowadzić króla i zmusić go do abdykacji. Plan porwania przedstawił Stanisław Strawiński, a zgodę wyraził Michał Pac, uznawany za jednego z czołowych przywódców ruchu. Akcję przeprowadzono wieczorem 3 listopada 1771 roku, kiedy król wracał do Zamku z pałacu kanclerza litewskiego Michała Czartoryskiego. Spiskowcom udało się schwytać króla. Jednak po drodze Stanisław August zdołał przekonać jednego z porywaczy, niejakiego Kuźmę, o bezcelowości podjętych działań. Kuźma zdradził swych kolegów i przeszedł na stronę króla, który szybko został odbity. Spiskowców aresztowano. Zamach, który miał uratować konfederację barską, przyniósł efekty odwrotne do oczekiwanych. Austria, udzielająca dotychczas schronienia konfederatom, odmówiła im prawa pobytu. Francja, wspierająca ich finansowo, zawiesiła swą pomoc. Natomiast dla sąsiadów Polski zamach był kolejnym argumentem potwierdzającym zasadność dokonania rozbioru, trawionej przez anarchię, Rzeczypospolitej. 
  

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem