Zgoda sandomierska
DE EN PL
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Zgoda sandomierska Janusz Tazbir źródło: "Mówią wieki", nr 9, 1970
57_sąd ostateczny prostestancki.jpg

Dziejom reformacji niemal od początku towarzyszyła silna rywalizacja pomiędzy różnymi odłamami protestantyzmu. Z chwilą, gdy któryś z nich uzyskiwał status panującego, rozpoczynało się prześladowanie zarówno katolików, jak i pozostałych zwolenników reformacji. Sytuację komplikowała nieugięta postawa papiestwa, przeciwnego jakimkolwiek ustępstwom na rzecz protestantów. Przedstawiciele różnych kościołów reformowanych coraz częściej występowali więc o zgodę wyznaniową.

 Przywódcy protestantów w Rzeczypospolitej realizację tego postulatu łączyli z ambitnym planem utworzenia kościoła narodowego. Ponadto, w połowie XVI wieku stało się jasne, że żadne z wyznań protestanckich nie zdobędzie w kraju zdecydowanej przewagi. Na wiosnę 1570 roku, przedstawiciele Braci Czeskich, luteranów i kalwinistów przybyli do Sandomierza, gdzie podpisano dokument znany jako zgoda sandomierska. Sygnatariuszom nie udało się uzgodnić wspólnej konfesji. Bracia Czescy, kalwiniści i luteranie zachowali pełną odrębność dogmatyczną. Jednak ich wysłannicy uznali te trzy wyznania za chrześcijańskie, zobowiązali się unikać sporów i podejmować wspólne akcje w obronie swobód wyznaniowych. Zgoda sandomierska była praktycznym dowodem na to, że skłócone odłamy reformacji mogą się pojednać.

Trzy lata później podpisano konfederację warszawską, która zabezpieczała pokój religijny. Dokumenty te potwierdziły tezę, że tolerancja nie szkodzi interesom państwa i stały się wzorem dla wielu krajów europejskich.

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem