PL EN
Unia Europejska
Unia Europejska
nieslyszacy
PL EN
Unia Europejska
Unia Europejska

Ziemniak nie z tego świata | kartoflisko w wilanowskim ogrodzie pożytkowym

44_solanum tuberosum ziemniak.jpg

Ziemniak, kartofel, pyra, grula, perka, dawniej jabłko ziemne, a nawet tartufflo z włoskiego – to nic innego jak dostojnie brzmiące solanum tuberusum, podstawa pożywienia w naszej kuchni, szczególnie w odsłonach regionalnych. W XVII w. roślina ta była jeszcze ciekawostką botaniczną, pieczołowicie odzwierciedloną przez samego Basiliusa Beslera w formie ilustracji botanicznej ok. 1616 r.! Z oporami wchodziła do menu europejskich konsumentów. W 1771 r. francuskie Ministerstwo Zdrowia po przeprowadzeniu oficjalnych badań uznało, że ziemniak stanowi pożywienie zdrowe i wartościowe. I tu jego kariera nabiera rozpędu. Zanim doczekał się własnych potraw, to już w XVIII-wiecznych staropolskich przepisach kulinarnych występował w recepturach na makaron z ziemniaków, kaszę z kartofli, a nawet na sposób robienia sera z kartoflów. W połowie XIX wieku we Francji wymyślono frytki w formie półkolistej, a niedługo potem w USA wynaleziono chipsy.

Anegdota głosi, jakoby król Jan III przysłał worek sadzeniaków spod Wiednia, które hodowano w Wilanowie dla urody kwiatów, no bo jeszcze nie dla chrupkości placków ziemniaczanych. Nawiązując do tej historii, od kilku już lat na poletku przy ogrodzie pożytkowym za Komisarią urządzamy kartoflisko. Dzięki uprzejmości Banku Genów IHAR w Boninie co roku możemy uprawiać odmiany historyczne, a dzięki współpracy z Europlantem Polska mamy ciekawy wybór kreacji współczesnych.

W tym roku dzięki pomocy pracowników naszego muzeum w ramach ogrodowego wolontariatu zasadziliśmy łącznie 15 odmian. Na wrzesień przewidujemy wspólne wykopki. Na naszych grządkach w tym roku pojawiły się m.in. dwie odmiany z II poł. XIX wieku:

  • Odmiana ziemniaka Early Rose – wyhodowana w 1861 r. w Stanach Zjednoczonych przez hodowcę Alberta Breziego. Jest to odmiana średnio wczesna, jadalna, nadaje się do przygotowywania licznych potraw.
  • Odmiana ziemniaka Marius – pochodząca z 1893 r. Wyhodował ją polski hodowca Henryk Dołkowski. Jest wczesną odmianą jadalną, ze średnią zawartością skrobi, o typie kulinarnym ogólnoużytkowym, mączystym, który nadaje się zarówno do gotowania, jak i smażenia.
ziemniak, Pixabay.jpg

Placówka badawcza w Boninie została powołana w 1966 r. do prowadzenia badań poświęconych wyłącznie ziemniakowi. Posiada jedyny w Polsce i jeden z największych w Europie Bank Genów Ziemniaka in vitro. W banku utrzymywanych jest około 1600 zdrowych genotypów ziemniaka pochodzących z całego świata, które stanowią bazę odmianową dla hodowców i innych instytutów naukowych oraz uczelni wyższych.

Z kolei Europlant Polska to innowacyjna, działająca na skalę międzynarodową firma handlowa w sektorze ziemniaków sadzeniaków. Jako koncern zajmuje się komercjalizacją sadzeniaków odmian powiązanych z nimi hodowli. Jego historia sięga 1890 r., obecnie działa w ponad 70 krajach na całym świecie.

Wśród ośmiu odmian przekazanych z Europlantu na szczególną uwagę zasługują Bellarosa i Vineta, które w 2015 r. w Eurazjatyckim Dniu Ziemniaka na Białorusi uznane zostały za najpiękniejsze wizualnie odmiany ziemniaków.

W roku ubiegłym zbiory ziemniaczane zostały wykorzystane podczas warsztatów kulinarnych  prowadzonych w Villi Intracie. W tym roku rozszerzyliśmy uprawy,  chcemy zatem powtórzyć to wydarzenie oraz stworzyć naszym wolontariuszom możliwości domowych potyczek kulinarnych z kartoflem w roli głównej!

Partnerzy:

Logo IHAR Logo Europlant  Logo MKDNiS

2021-06-10
kulinaria_agnieszka_indyk.jpg

Gotuj z królem | filmy z warsztatów z Maciejem Nowickim

Podczas cyklu warsztatów kulinarnych online prowadzonych na żywo przez rekonstruktora historycznego, szefa kuchni Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie …

cebula_marcin_z_urzędowa.jpg

Ogrody warzywne szlachty wielkopolskiej

W XVI-XVIII w. ogrody warzywne zakładane były przez szlachtę na terenie należących do niej folwarków. W latach 1580-1655 w Wielkopolsce …

57_wnętrze kucuchni.jpg

Jak chłopi przechowywali warzywa w XVI-XVIII w.

W dawnej Polsce ludność wiejska żywiła się głównie produktami roślinnymi. Jakość i ilość spożywanych pokarmów zależała głównie od pozycji danej …

44_solanum tuberosum ziemniak.jpg

Ziemniaczane trofeum?

Wielkie zamiłowanie Jana III Sobieskiego do ogrodów sprawiło, że Wilanów stał się ważnym ośrodkiem introdukcji nowych roślin uprawnych. Zapewne dlatego …

44_solanum tuberosum ziemniak.jpg

Kariera ziemniaka

Hiszpanie przywieźli ziemniaki z Ameryki do Europy w trzecim ćwierćwieczu XVI stulecia. Nowa roślina szybko rozprzestrzeniła się po starym kontynencie. …

cebula, PJ Redoute Les liliacees copyrights 1995-2010 Missouri Botanical Garden.jpg

Kulinarne stereotypy w XVII wieku

Johann Sigismund Elsholtz, medyk i botanik służący na dworze elektora Rzeszy Fryderyka Wilhelma Brandenburskiego, w 1682 r. wydał drukiem książkę, …

44_ogród wilanowski jana iii.jpg

Ogród wilanowski Jana III

Zespół pałacowo-ogrodowy w Wilanowie króla Jana III, uformowany w latach 1677–1694 według francuskiego typu założenia rezydencjonalnego entre cour et jardin, …

Tatra_mountains_view_from_glodowka.JPG

Ogród człowieka poczciwego

Mogilany leżą na południe od Krakowa, na progu północnych pasm Pogórza Beskidzkiego. Pierwotnie były własnością książęcą, w początkach XIII w. …

44_jan iii sadzacy drzewa.jpg

Królewski ogród

Twórcą koncepcji barokowego ogrodu w letniej rezydencji królewskiej w Wilanowie był prawdopodobnie sam Jan III Sobieski. Wiemy, że jako młody …

Koper_Herbarz polski, to iest o przyrodzeniu zioł y drzew rozmaitych [...] księgi dwoie doctora Marcina Urzędowa, Kraków 1595; Biblioteka Narodowa

Ogrodowy niezbędnik – jakie warzywa i zioła rosły w staropolskich ogrodach

W jednym z licznych XVIII-wiecznych poradników dotyczących ogrodnictwa, autorstwa Wacława Sierakowskiego, znajdujemy spis warzyw i ziół, które powinny znaleźć się …

Szymon Syreńsk rzodkiew_warzywo

Renesans warzyw w Europie

Jednym ze skutków odkryć geograficznych dokonanych na przełomie XV i XVI w. było pojawienie się w Europie nowych odmian roślin …

Biuletyn Informacji Publicznej Biuletyn Informacji Publicznej

Muzeum w Internecie

Organizator

Partnerzy

Sponsorzy

Idea & Design
Copyright © Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem