Francuska służba królowej Ludwiki Marii Gonzagi
DE EN PL WCAG 2.1
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Pasaż Wiedzy

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Francuska służba królowej Ludwiki Marii Gonzagi Katarzyna Urlewicz
44_ludwika maria z wdzięcznym loczkiem.jpg

Ludwika Maria Gonzaga, żona dwóch Wazów (Władysława IV i Jana Kazimierza), była z pochodzenia Francuzką. Podobnie jak jej poprzedniczki królowa lubiła otaczać się służbą mówiącą w jej ojczystym języku. Ponieważ Gonzaga była kobietą o szerokich upodobaniach naukowych, artystycznych i aspiracjach politycznych, przez jej dwór przewinęło się wielu rodaków. W drugiej połowie XVII w. to głównie Francuzi towarzyszyli królowej we wszystkich dziedzinach życia dworskiego. Poczynając od najniższej grupy zawodowej – lokajów, stajennych, rzemieślników, kupców, kucharzy, medyków – poprzez agentów, dyplomatów, kończąc zaś na damach honorowych królewskiego fraucymeru. Wielu francuskich przybyszów odnajdywało protekcję na warszawskim dworze.

Służba dworska dzieliła się wyższą i niższą. Przynależność do danego szczebla wyznaczała przynależność do danej grupy społecznej. Wśród fraucymeru królowej najwyższe honorowe funkcje pełniły Francuzki wywodzące się z rodzin arystokratycznych i bogatej szlachty. Dolną służbę pełniły znacznie biedniejsze szlachcianki, dla których los niekiedy okazywał się bardzo łaskawy (Maria Kazimiera d’Arquein wyszła za mąż za Jana Zamoyskiego, wojewodę sandomierskiego). Imponująco przedstawia się służba niższa. Ludwika Maria dbała o najmniejsze detale życia dworskiego. Aby zachować francuskie upodobanie w kuchni, strojach czy też uczesaniu, królowała ściągała na dwór rzesze specjalistów: kucharzy, pasztetników, fryzjerów oraz medyków. Szczęśliwcy (tacy jak szlachta czy mieszczaństwo francuskie) mogli liczyć na otrzymanie urzędu dworskiego. Francuzi pełnili funkcje skarbników, doradców i sekretarzy. Choć cudzoziemcy mieli ograniczone możliwości piastowania wyższych urzędów, to jednak nie przeszkadzało im to tłumnie przybywać do Rzeczypospolitej. Co przyciągało ich na warszawski dwór? Czynnikiem kuszącym dla Francuzów były kariera dworska, zaszczyty i bogactwa. Wielu dworzan z kręgu Ludwiki Marii pozostało po jej śmierci w Warszawie, głównie utrzymując swą pozycję na dworze Sobieskich.

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem