10 zielonych zasad | poradnik dla rodziców w ogrodach
Dziecko w ogrodach i parkach Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Dlaczego w parku w Wilanowie nie można jeździć na hulajnodze, a rower trzeba zostawić przy kasie? Czy można podzielić się z łabędziem kanapką? Na ile blisko można zbratać się z wiewiórką i jak najlepiej ją karmić? Czy zamarznięte Jezioro Wilanowskie to dobra ślizgawka? Co ciekawego można robić w parku?
Dla rodziców planujących wizytę z dziećmi w ogrodach wilanowskich przygotowaliśmy krótki poradnik, który pozwoli odpowiedzieć na wiele nurtujących dzieci pytań. Zapraszamy do lektury!
- 1. zielona zasada: Ogrody wilanowskie są ogrodami historycznymi. Uszanujmy ich wyjątkową wartość.
- 2. zielona zasada: Zwierzęta są mieszkańcami ogrodów, zachowujmy się jak ich goście.
- 3. zielona zasada: Podziwiajmy rośliny, pozwólmy im rosnąć, nie zrywajmy ich.
- 4. zielona zasada: Doceńmy uroki wody, bądźmy jednak ostrożni nad brzegiem jeziora i potoku.
- 5. zielona zasada: W historycznym parku znajdują się zabytki – dbajmy o nie.
- 6. zielona zasada: Park to miejsce odpoczynku, zachowajmy ciszę.
- 7. zielona zasada: Park to przestrzeń dla odpowiedzialnych odkrywców.
- 8. zielona zasada: Park wymaga opieki, szanujmy pracę ogrodników.
- 9. zielona zasada: Opieka nad parkiem kosztuje, kupmy bilet wstępu.
- 10. zielona zasada: Mamy jedno środowisko, stosujmy się do przepisów ochrony przyrody.
1. zielona zasada: Ogrody wilanowskie są ogrodami historycznymi. Uszanujmy ich wyjątkową wartość.
Dawno, dawno temu, gdy budowano pałac w Wilanowie, król Jan III postanowił, iż otoczony będzie on ogrodami. Panowała wówczas moda, by pałac stykał się z jednej strony z dziedzińcem, a z drugiej – z ogrodem. Mijały lata, wieki, zmieniały się style ogrodów, powierzchnia parków się powiększała. Dzięki temu obecnie w parku w Wilanowie można oglądać ogrody w różnych stylach.
Ogrody powstawały po to, by król wraz z rodziną i dworem, a w kolejnych latach następni właściciele pałacu mogli odpoczywać na łonie natury. Założenie pałacowo-ogrodowe w Wilanowie ma więc swoją długą historię. Naszym gościom proponujemy, by odwiedzając wilanowskie ogrody, poczuli się jak goście samego króla Jana III. Potraktujmy ogrody jako miejsce, gdzie można podjąć wędrówkę w czasie, poszukać ducha minionych epok. Zapomnijmy na chwilę o tym, co współczesne, o pośpiechu, hałasie, i tak jak król i inni mieszkańcy pałacu podziwiajmy kwitnące w ogrodach kwiaty, odpocznijmy w cieniu altany, w tym wyjątkowym, historycznym otoczeniu pozwólmy sobie na odpoczynek zgodny z duchem miejsca.
1. zielona zasada: Ogrody wilanowskie są ogrodami historycznymi. Uszanujmy ich wyjątkową wartość.
Dawno, dawno temu, gdy budowano pałac w Wilanowie, król Jan III postanowił, iż otoczony będzie on ogrodami. Panowała wówczas moda, by pałac stykał się z jednej strony z dziedzińcem, a z drugiej – z ogrodem. Mijały lata, wieki, zmieniały się style ogrodów, powierzchnia parków się powiększała. Dzięki temu obecnie w parku w Wilanowie można oglądać ogrody w różnych stylach.
Ogrody powstawały po to, by król wraz z rodziną i dworem, a w kolejnych latach następni właściciele pałacu mogli odpoczywać na łonie natury. Założenie pałacowo-ogrodowe w Wilanowie ma więc swoją długą historię. Naszym gościom proponujemy, by odwiedzając wilanowskie ogrody, poczuli się jak goście samego króla Jana III. Potraktujmy ogrody jako miejsce, gdzie można podjąć wędrówkę w czasie, poszukać ducha minionych epok. Zapomnijmy na chwilę o tym, co współczesne, o pośpiechu, hałasie, i tak jak król i inni mieszkańcy pałacu podziwiajmy kwitnące w ogrodach kwiaty, odpocznijmy w cieniu altany, w tym wyjątkowym, historycznym otoczeniu pozwólmy sobie na odpoczynek zgodny z duchem miejsca.
2. zielona zasada: Zwierzęta są mieszkańcami ogrodów, zachowujmy się jak ich goście.
W ogrodach wilanowskich żyje dużo zwierząt. Spotkać tu można wiele gatunków ptaków, zarówno drobnych, jak sikory, zięby czy mazurki, jak i dużych, jak łabędzie czy czaple. Żyją tu również ssaki – bobry, wydry, kuny, lisy, nietoperze, różne gatunki gryzoni, a także ogromna liczba bezkręgowców. Ogrody to ich dom, w którym jesteśmy gośćmi. Odwiedzając park, pamiętajmy, by nie płoszyć zwierząt. Można je obserwować, ale w taki sposób, by nie czuły się one zagrożone. Nie podchodźmy do ptasich gniazd, nie łapmy żab, spoglądajmy pod nogi – po ogrodowych alejkach chętnie przechadzają się różne stworzenia.
Jeśli wydaje się nam, że jakieś zwierzę wymaga pomocy, najlepiej poinformować o tym pracownika Muzeum. Nie starajmy się udzielać pomocy na własną rękę, jeśli zwierzę jest chore, trzeba zachować szczególną ostrożność. Czasami wydaje się nam, że jakieś zwierzę potrzebuje pomocy, a w rzeczywistości tak nie jest. Młode ptaki, gdy uczą się latać, wzbudzają często nasze zainteresowanie i chęć pomocy, ich rodzice znajdują jednak zazwyczaj w pobliżu. Jeśli młody ptak pojawi się w nieodpowiednim miejscu, gdzie narażony jest na atak wron czy innych zwierząt, najlepiej skierować go w stronę najbliższych krzewów, nie biorąc go jednak do rąk. Jeśli natomiast znajdziemy małe, nieopierzone pisklę, które wypadło z gniazda, poprośmy o pomoc kogoś z pracowników.
W parku wilanowskim ptaki dokarmiane są zimą. Pracownicy ogrodów wysypują im do karmników specjalną mieszankę ziaren, a także wywieszają kolby tłuszczowe. W ogrodach przyjęliśmy zasadę, iż nie można dokarmiać zwierząt na własną rękę. Robiąc to niewłaściwe, łatwo im zaszkodzić. W parku nie dokarmiamy ptaków wodnych. Zimą powinny one odlatywać w miejsca, gdzie woda nie zamarza i gdzie mają możliwość przezimowania. Dokarmiając je, powodowalibyśmy ich zbytnie przywiązanie, przez co mogłyby pozostać u nas mimo zamarznięcia wody. Skutkować mogłoby to ich przymarznięciem do lodu.
W ogrodach żyją także zwierzęta, z którymi kontakt może być niebezpieczny. Należy zachować ostrożność w miejscach, gdzie latają osy lub szerszenie. Jeśli zobaczymy gniazdo tych owadów lub dziurę w ziemi, z której wylatują, poinformujmy kogoś z pracowników. Po powrocie ze spaceru do domu należy również sprawdzić, czy nie złapaliśmy kleszcza. Kleszcze można złapać wszędzie, nawet na krótko przystrzyżonym miejskim trawniku, dlatego szczególnie ważne jest, by sprawdzić, czy po zabawie w parku nie przyczepił się do nas pasażer na gapę.
Obserwowanie wiewiórek i karmienie ich orzechami to ogromna atrakcja wycieczek do parku. Karmiąc wiewiórki, należy pamiętać, iż są to dzikie zwierzęta, które mają ostre pazurki i zęby. Przestraszone mogą niechcący nas skaleczyć. Wiewiórki, tak jak i inne zwierzęta, mogą przenosić różne choroby, dlatego lepiej nie wchodzić z nimi w bezpośredni kontakt. Jeśli chcemy dać wiewiórce orzecha, poturlajmy go w jej stronę.
3. zielona zasada: Podziwiajmy rośliny, pozwólmy im rosnąć, nie zrywajmy ich.
W ogrodach wilanowskich podziwiać można wiele roślin, w tym zarówno niewielkie rośliny zielne, jak i krzewy oraz drzewa. Niektóre rośliny pojawiają się samoistnie, inne sadzone są celowo. Muzealni ogrodnicy wkładają dużo pracy i serca w to, by pałacowe ogrody były jak najpiękniejsze. Bezpośredni kontakt z przyrodą to ogromna przyjemność, musimy jednak pamiętać, iż każdego dnia ogrody wilanowskie odwiedza bardzo dużo gości. Gdyby każda osoba zerwała choć jeden kwiat, niewiele by ich zostało, dlatego też w ogrodach przyjęliśmy zasadę, iż nie można zrywać roślin. Można natomiast zbierać opadłe jesienią liście, kasztany i żołędzie.
Nie należy również próbować roślin. Po pierwsze, część gatunków jest trująca, niektóre nawet bardzo – na przykład cis. Z kolei rośliny, które teoretycznie są jadalne, jak na przykład różne zioła, bywają czasem pryskane środkami ochronnymi.
W ciepłe letnie dni miło jest poleżeć na kocu na trawie. W ogrodach wilanowskich znajdują się specjalnie wyznaczone do tego celu miejsca. Wchodząc do parku, warto zapytać o nie osobę sprawdzającą bilety przy bramie, na pewno wskaże nam do nich drogę. Na pozostałe trawniki nie należy wchodzić; jeśli chcemy odpocząć w innych częściach ogrodów, skorzystajmy z parkowych ławek.
4. zielona zasada: Doceńmy uroki wody, bądźmy jednak ostrożni nad brzegiem jeziora i potoku.
Pałac w Wilanowie zbudowany został na naturalnej skarpie znajdującej się nad wiślanym starorzeczem – Jeziorem Wilanowskim. Oprócz jeziora na terenie ogrodów znajdują się również staw i potok z kaskadą. Odpoczywając nad wodą, zachowajmy szczególną ostrożność, gdyż brzegi jeziora, stawu i potoku są strome, a dno w wielu miejscach grząskie. Nie jest to niestety jedyny powód, dla którego w tych wodach nie można się kąpać. Jezioro Wilanowskie zasilane jest przez Potok Służewiecki oraz kanał łączący Jezioro Wilanowskie z Jeziorem Powsinkowskim. Wody te są niestety złej jakości. Muzeum dokłada starań, by rozwiązać problem zanieczyszczenia wód parku wilanowskiego, jednakże źródła zanieczyszczeń znajdują się poza granicami parku.
W ciepłe dni, gdy warunki na to pozwalają, istnieje możliwość rekreacyjnego korzystania z wód Jeziora Wilanowskiego. Nad jeziorem od strony parku znajduje się przystań, gdzie można wypożyczyć łódki. Pływając łódkami, należy pamiętać, by nie cumować do brzegów znajdujących się w granicach rezerwatu przyrody Morysin, jak również nie podpływać do gniazd ptaków wodnych.
Woda to świetna modelka, zwłaszcza gdy odbijają się w niej drzewa, budynki i chmury. Można ją fotografować i malować o każdej porze roku.
Zimą jezioro i staw często zamarzają. Nie należy jednak wówczas wchodzić na lód. Powierzchnia lodu może okazać się zbyt słaba i zarwać się. Szczególnie słaby lód znajduje się przy ujściu Potoku Służewieckiego, którego wody są zanieczyszczone, a zimą płynie w nich dużo soli, która trafia do potoku ze spływem powierzchniowym z ulic, chodników i podwórek.
5. zielona zasada: W historycznym parku znajdują się zabytki – dbajmy o nie.
Na terenie ogrodów wilanowskich znajduje się wiele zabytków – są to zarówno budynki, jak i ogrodowe dekoracje, na przykład rzeźby. Spacerując po ogrodach, nie możemy zapominać, iż stanowią one przedłużenie muzealnych wnętrz. Łatwo nam zrozumieć, iż we wnętrzach pałacu nie można dotykać dzieł sztuki, a ta sama zasada obowiązuje również w ogrodach. Jeśli mamy ochotę na odpoczynek, skorzystajmy z parkowych ławek. Murki i balustrady nie są przystosowane do przysiadania i choć mogą kusić małych alpinistów, nie są one również miejscem właściwym do wspinaczek. Jako że w ogrodach znajdują się zabytkowe obiekty, nie można na ten teren wnosić różnych przedmiotów, które mogłyby je uszkodzić, na przykład statywów do aparatów.
6. zielona zasada: Park to miejsce odpoczynku, zachowajmy ciszę.
Do ogrodów wilanowskich przychodzi wiele osób. Głównymi celami odwiedzin są chęć pospacerowania, zobaczenia historycznych ogrodów, obserwowanie przyrody, szeroko rozumiany odpoczynek na świeżym powietrzu. Aby odpocząć, potrzebne są cisza i spokój, dlatego w ogrodach nie można hałasować, biegać, wprowadzać psów, jeździć na rolkach, hulajnogach i rowerach. Małe pojazdy dziecięce, które nie mogą być wprowadzane na teren parku, można zostawić, na własną odpowiedzialność, przy budce pracownika ochrony w bramie do ogrodów. Stojak na rowery znajduje się przy kasie muzealnej.
7. zielona zasada: Park to przestrzeń dla odpowiedzialnych odkrywców.
Zabawa na świeżym powietrzu to prawdziwa frajda, szczególnie po tygodniu spędzonym w pomieszczeniach. Obowiązywanie na terenie ogrodów określonych zasad zachowania nie oznacza, że nie mogą być one miejscem spontanicznej zabawy. Wszak kreatywność dziecka najbardziej pobudzają zabawy przedmiotami nieoczywistymi.
Ogrody stanowią znakomite miejsce poszukiwań i działań przez okrągły rok. Jeśli chcielibyście przygotować zielnik, polecamy zaplanowanie tej pracy na jesień, kiedy zbierać będzie można piękne kolorowe liście bezpośrednio z parkowych alejek. Jesień to też dobry czas na prace plastyczne – tworzenie ludzików z kasztanów, żołędzi i zapałek lub wykałaczek, zwijanie róż i koron z kolorowych liści. Zima natomiast to świetny czas, by uczyć się rozpoznawania tropów i śladów zostawianych przez zwierzęta. W księgarniach i w internecie dostępne są różnorodne materiały, które mogą nam pomóc w tej trudnej sztuce. Zimą można również podpatrywać ptaki żerujące w karmnikach. Wiosną warto wybrać się na poszukiwanie zwiastunów tej pięknej pory roku – pierwszych kwiatów, owadów. Latem udać się można do parku z blokiem i kredkami, może któryś z parkowych krajobrazów spodoba się nam na tyle, iż uznamy, że warto go uwiecznić. Polecamy szczególnie widok na most Rzymski lub nenufary kwitnące na stawie w południowej części ogrodów.
Jeśli odkryjemy w sobie żyłkę badacza, możemy zaplanować także całoroczne obserwacje
w wilanowskich ogrodach. Warto w tym celu założyć specjalny zeszyt, gdzie będziemy prowadzić terenowe notatki. Po każdym spacerze zapiszmy, jakie obserwowaliśmy rośliny i zwierzęta oraz jaka była pogoda – zobaczymy w ten sposób, jak przyroda zmienia się przez cały rok.
Zapraszamy również do korzystania z oferty przyrodniczych zajęć dla rodzin prowadzonych przez Dział Edukacji Muzealnej Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Zajęcia odbywają się przez cały rok i są adresowane do dzieci w różnym wieku. Zajęcia prowadzą przyrodnicy, którzy chętnie dzielą się swoją wiedzą. Spotkania mają charakter interaktywny i pozwalają na bardzo bliski kontakt z przyrodą.
8. zielona zasada: Park wymaga opieki, szanujmy pracę ogrodników.
Ogrody to miejsce zarówno wypoczynku, jak i pracy. Aby wyglądały pięknie, wymagają wielu zabiegów pielęgnacyjnych. W ogrodach trzeba kosić trawę, grabić liście, pielić chwasty, podlewać rabaty. Dlatego też w parku często można zobaczyć różne maszyny – ciągniki, kosiarki, lub spotkać osoby pracujące za pomocą różnorodnych narzędzi, na przykład pił. Zachowaj szczególną ostrożność, gdy widzisz, że w ogrodzie prowadzone są jakieś prace pielęgnacyjne. Będziemy też wdzięczni za stosowanie się do poleceń pracowników i wystawionych bądź wywieszonych tablic informacyjnych.
9. zielona zasada: Opieka nad parkiem kosztuje, kupmy bilet wstępu.
Na terenie ogrodów obowiązują bilety wstępu. Poza czwartkiem, który jest dniem bezpłatnym, przed spacerem należy zakupić bilet w kasie Muzeum lub w jednym ze specjalnych automatów znajdujących się przy osi głównej lub bezpośrednio przy bramie prowadzącej do ogrodów. Na stronie Muzeum oraz w kasie można zapoznać się z aktualnym cennikiem. Muzeum przewidziało różne ulgi: dla dzieci (w zależności od wieku), posiadaczy Karty Dużej Rodziny i inne. Można skorzystać również z możliwości zakupu karnetów kwartalnych: normalnego lub ulgowego.
10. zielona zasada: Mamy jedno środowisko, stosujmy się do przepisów ochrony przyrody.
Na terenie Muzeum występuje wiele chronionych gatunków zwierząt, można zobaczyć również chronione gatunki roślin oraz drzewa uznane za pomniki przyrody. Część Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie stanowi także rezerwat przyrody Morysin, który położony jest po przeciwnej stronie jeziora. To miejsce cenne zarówno ze względów historycznych, jak i przyrodniczych. Na tym terenie znajdują się zabytkowe budynki, które niestety są bardzo zniszczone, jak również występują tam różne gatunki roślin, zwierząt i grzybów. Na tym terenie obowiązują zasady zachowania, które określone zostały we właściwych przepisach ochrony przyrody. Nie można tu zrywać roślin, płoszyć zwierząt, łowić ryb, spacerować poza wyznaczonymi szlakami, hałasować, zbierać różnych elementów przyrody, jeździć na rowerach i konno, wprowadzać psów.
Polecane
![Ogród włoski na tarasie górnym i południowa strona pałacu, fot. W. Holnicki.jpg](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/24928_article_list/ogrod_wloski_na_tarasie_gornym_i_poludniowa_strona_palacu_fot_w_holnicki.jpg)
Karnet kwartalny do parku
Karnet kwartalny do parku Muzeum Pałacu w Wilanowie to okazja, by korzystać z królewskich ogrodów za niecałą złotówkę dziennie. Dokładnie 66 gr lub 38 gr dziennie kosztują trzy miesiące korzystania ze zwiedzania parku w godzinach jego otwarcia. Karnet kwartalny do parku: 60 zł, ulgowy 35 zł. Bilety do parku: 5 zł, ulgowy 3 zł.
![Ogród barokowy na tarasie górnym, fot. W. Holnicki](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/29986_article_list/20_w_holnicki.jpg)
Co można zobaczyć w parku
Od powstania królewskiej rezydencji w Wilanowie przywiązywano dużą wagę do wyglądu jej otoczenia. Choć kształtowano ją zawsze zgodnie z obowiązującą...
![wiesci_kwadrat.jpg](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/19441_article_list/wiesci_kwadrat.jpg)
Wieści z parku - blog przyrodniczy
Kiedy najlepiej odwiedzić park w Wilanowie? Jesienią, gdy przybierze królewskie barwy złota i purpury? Zimą, gdy gościnnie z północy zawitają …