UE
Unia Europejska
nieslyszacy WCAG 2.0

Tematy


Projekt „Citri et aurea” | współpraca z Galerią Uffizi

citrus et aurea Fig. 8.jpg

Galeria Uffizi i Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie rozpoczynają współpracę poświęconą historycznym kolekcjom cytrusów.

Projekt „Citri et Aurea” został pomyślany jako współpraca Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie z Galerią Uffizi – Ogrodami Boboli we Florencji w zakresie historycznych kolekcji cytrusów. Pierwsze wspólne działania zostaną podjęte w listopadzie 2019 r. w ramach wizyty studyjnej trójki polskich specjalistów we Florencji, a ich realizacja została dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu „Kultura Inspirująca”.

Podstawą  projektu są kontakty dworu wielkiego księcia Kosmy III z dworem króla Jana III nawiązane po zwycięskiej bitwie pod Wiedniem, które zaowocowały przesłaniem ośmiu skrzyń roślin z Florencji do Warszawy w 1684 r. Wśród gatunków wymienionych w źródłach historycznych znajdują się m.in.: cytryna lumia (Citrus lumia ‘Pomum Adami’), brzoskwinia zwyczajna (Prunus persica) oraz figowiec pospolity (Ficus carica ‘Brogiotto’). Oprócz roślin, o które prosił król, dołączono inne, polecane przez ogrodników księcia, a do opieki nad nimi w trakcie transportu przydzielono włoskiego ogrodnika.

citrus et aurea Fig. 3.jpg

W XVI w. ogrody były kojarzone z mitologicznym złotym wiekiem, a w szczególności z jedenastą z dwunastu prac Herkulesa, w której heros musiał ukraść złote jabłka z sadu Hesperyd. Za pomocą rzeźb i fontann Medyceusze tworzyli w swoich założeniach programy symboliczne mające związać ich rodzinę z bohaterskimi cnotami i siłą Herkulesa. Ważnym elementem ogrodów stały się wówczas cytrusy, które utożsamiano ze złotymi jabłkami Hesperyd. Motyw ten rozprzestrzenił się później w całej Europie, co zaowocowało powstaniem wielu znakomitych kolekcji cytrusów. Miano Polskiego Herkulesa (Hercules Polonus) towarzyszyło królowi Janowi III przez cały czas panowania (1674–1696) i znalazło odzwierciedlenie w jego letniej rezydencji w Wilanowie, zarówno w dekoracjach pałacu, jak i otaczającym go ogrodzie barokowym. Architekci i ogrodnicy stworzyli prawdziwy cytrusowy raj, który wraz z zespołem rzeźb gloryfikował postać króla Jana III. Późniejsza zawierucha dziejowa doprowadziła do rozproszenia i utraty królewskiej kolekcji. Proces jej odtwarzania rozpoczęto w 2016 r., gdy w ogrodzie barokowym pojawiło się 38 egzemplarzy drzew pomarańczowych w charakterystycznych dębowych donicach, zrekonstruowanych na podstawie obrazów Bernarda Bellotta zw. Canalettem. Obecnie wilanowska kolekcja liczy ponad 100 egzemplarzy w gatunkach takich jak: cytryny zwyczajne (Citrus limon), pomarańcze chińskie (Citrus sinensis), mandarynki (Citrus reticulata), grejpfruty (Citrus paradisi) oraz pomarańcze gorzkiech (Citrus aurantium).

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, chcąc kontynuować proces odtwarzania historycznych zbiorów cytrusów, nawiązało współpracę z Galerią Uffizi w 2019 r. Zarządzane przez muzeum Ogrody Boboli posiadają ich unikatową kolekcję, wśród których znajdują się gatunki i odmiany pochodzące jeszcze z czasów Medyceuszy. Projekt stał się przyczynkiem do pogłębienia wiedzy o włoskich i polskich związkach ogrodniczych oraz do wymiany wiedzy i doświadczeń w zakresie tworzenia kolekcji cytrusów i ich uprawy.

Partnerem strategicznym projektu jest Galeria Uffizi. Promocję wspierają polskie placówki we Włoszech – Instytut Polski w Rzymie oraz Stacja Naukowa Polskiej Akademii Nauk w Rzymie. Patronat nad projektem objęła Europejska Sieć Ogrodów Historycznych.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu „Kultura Inspirująca”.

logo Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Podziel się:
Wykop Facebook
2019-11-12
M. Klimowicz cytrusy 2016 Donice_10.jpg

Nowe rośliny w ogrodach wilanowskich (artykuł)

Na gości ogrodowych salonów w Wilanowie po okresie intensywnych wiosennych prac czeka wiele nowości. Pod koniec maja do roślin szklarniowych wystawianych …

44_citrus limon 2.jpg

Krótka historia uprawy roślin cytrusowych (artykuł, Silva Rerum)

Cytrusy to popularna nazwa roślin należących do rodzaju Citrus. Bogactwo tego rodzaju ocenia się bardzo różnorodnie: jedni naukowcy wymieniają 16 …

N5.JPG

Cytrusy (artykuł, Silva Rerum)

Oglądając dokładnie głowice „owocowych kolumn” można odnieść wrażenie, że wykonawcy i/lub zleceniodawcy prac nad dekoracjami ogrodowej fasady Pałacu w Wilanowie …