PL EN
Unia Europejska
Unia Europejska
nieslyszacy
PL EN
Unia Europejska
Unia Europejska

Tajemnice XVI-wiecznej książki kucharskiej | spotkanie historyka z kucharzem | streaming 21 stycznia

aktualność

44_komensky_polni i leśni ptacy.jpg

Jak ptacy mają być działani? Tajemnice krakowskiego „Kuchmistrzostwa” z XVI w.

Poprowadzą: Jarosław Dumanowski, Maciej Nowicki

Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie historyka z kucharzem! Profesor Jarosław Dumanowski – historyk, redaktor serii Monumenta Poloniae Culinaria, wraz z szefem kuchni Muzeum Pałacu Króla Jana III Maciejem Nowickim pochylą się nad niezwykłą recepturą z najstarszej polskiej książki kucharskiej.

Wydane w Krakowie ok. 1540 r. „Kuchmistrzostwo” nie zachowało się do naszych czasów. Niedawno, w ósmym tomie serii Monumenta Poloniae Culinaria, Muzeum opublikowało tekst rękopiśmiennej kopii tej zaginionej, niezwykłej książki kucharskiej. Stanowi on część rękopiśmiennego „Zbioru dla kuchmistrza tak potraw jako i ciast robienia” – kolekcji najstarszych polskich receptur kulinarnych, spisanych w 1757 r. na Wołyniu dla dziedziczki Uściługa Rozalii Pociejowej. Wiemy już na pewno, że taka książka istniała, że była przekładem czeskiego „Kucharstwa” i że opisuje niezwykłą kuchnię.

Na warsztat weźmiemy przepis „Ptacy, którzy bywają w cebuli przyprawiani, a w cieście tak mają być działani”. Trudne? Odczytamy go wspólnie, w zespole historyka i kucharza, i zobaczymy, co z tego wyniknie.

Zapraszamy do obejrzenia naszych zmagań z „działaniem” ptaków, „którzy bywają w cebuli przyprawiani”. Wydarzenie będzie transmitowane na stronie Muzeum na Facebooku 21 stycznia o godz. 17.00!

Ptacy, którzy bywają w cebuli przyprawiani, a w cieście tak mają być działani

Cebulę usmaż dobrze, weźmi mąki czystej i wina, śmietany i jajec, i udziałaj ciasto gęste, ugnieć z temi jajcy rozpuszczanemi, a gdy ugnieciesz, oszafrań, a weźmi moździerz, włóż do niego ptaki, a skorzeń. Daj też cebule do nich, a czerwonego wina, migdałów skrajawszy, cukru daj na te ptaki, a zmieszaj, dobrze przyłóż do ognia węglistego, a piecz z nienagła, a gdy będzie dobrze, zdejm precz. A będzie to jako kołacz. Weżmi potym cebuli czystej, uwarzonej w garku, rozwierć potym w panwi jako kaszę, a weźmi wina dobrego, rozpuść tym a przecedź przez chustkę. Potym przystaw, aby to wrzało, a tak skorzeń dobrze wszelkimi korzeniami krom goździków, przysłodź cukrem i polej około tego kołacza, daj to na misę, a może to jeść nadczczo i będzie smakowało.

Zbiór dla kuchmistrza tak potraw jako ciast robienia wypisany roku 1757 dnia 24 lipca, opr. i wyd.  J. Dumanowski, S. Bułatowa, Monumenta Poloniae Culinaria, t. VIII, red. J. Dumanowski, Warszawa 2021.

Książkę można nabyć w sklepie muzealnym.

2022-01-12
Okładka książki: Zbiór dla kuchmistrza tak potraw jako ciast robienia wypisany roku 1757 dnia 24 lipca

Zbiór dla kuchmistrza tak potraw jako ciast robienia wypisany roku 1757 dnia 24 lipca

„Zbiór dla kuchmistrza” to prawdziwa summa staropolskiej wiedzy kulinarnej. Kolekcja pochodzących z różnych źródeł receptur i porad została spisana dla Rozalii z Zahorowskich Pociejowej, właścicielki Uściługa na Wołyniu oraz znajdujących się dziś w Polsce Strzyżowa, Włodawy i Różanki.

Monumenta_przepisy_okladka_front_S.jpg

Seria wydawnicza „Monumenta Poloniae Culinaria”

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie wydaje źródła i opracowania dotyczące staropolskiej kuchni i kultury stołu, we współpracy z dr. hab. Jarosławem Dumanowskim, profesorem w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, założycielem Centrum Badań nad Historią i Kulturą Wyżywienia (Stacja Naukowa Polskiego Towarzystwa Historycznego).

44_wnetrze kuchni_anonimowy miedzioryt wenecki 1643.jpg

Specyfika kuchmistrzowskiej profesji

Jedzenie w epoce staropolskiej było jednym z najważniejszych aspektów życia. Wiązało się nie tylko z zaspokojeniem głodu, ale sprawianiem sobie …

44_molitor_stanisław august poniatowski.jpg

Kuchmistrz króla Stasia

Paul Tremo (1733-1810), kuchmistrz króla Stanisława Augusta, był twórcą słynnych obiadów czwartkowych. Jemu bowiem zgromadzeni przy stole literaci, naukowcy i …

44_komensky_wina wytwarzanie.jpg

Przepis na długowieczność

Dla tych, którzy chcą żyć długo i zdrowo, Bernard O’Connor, nadworny medyk króla Jana III Sobieskiego, pozostawił szereg interesujących rad. …

44_Łopatka do ryb, łyżka wazowa.jpg

Szczupak po polsku: historia jednego przepisu

Wymieniany w dziesiątkach dawnych europejskich książek kucharskich szczupak po polsku zasługuje na kilka naszych ciepłych słów. W epoce nowożytnej król …

Zegar_słoneczny.jpg

Recepta na wieczny spokój

Interpretację polityczno-moralną motywu wysp szczęśliwych podał Horacy (Epoda 16). Ratunkiem dla ludzi wieku żelaznego, wiernych obyczajom vetus urbs, miała być …

Biuletyn Informacji Publicznej Biuletyn Informacji Publicznej

Muzeum w Internecie

Organizator

Partnerzy

Sponsorzy

Idea & Design
Copyright © Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych na naszej stronie internetowej oraz dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych Użytkowników. Pliki cookies mogą Państwo kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszej strony internetowej, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż akceptują Państwo stosowanie plików cookies. Potwierdzam, że aktualne ustawienia mojej przeglądarki są zgodne z moimi preferencjami w zakresie stosowania plików cookies. Celem uzyskania pełnej wiedzy i komfortu w odniesieniu do używania przez nas plików cookies prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką prywatności.

✓ Rozumiem